'Hulp aan Rwanda zonde van het geld'

Van een onzer verslaggevers ZWOLLE - Rwanda is bankroet, een miljoen Tutsi's zijn uitgemoord, honderdduizenden Hutu's zitten in vluchtelingenkampen en de overlevenden van de genocide proberen beetje voor beetje weer een bestaan op te bouwen. Kortom, voor de gemeente Zwolle is dit hèt moment om de samenwerking met haar Rwandese zusterstad Rutobwe te verbreken.

De Zwollenaar Paul Kraaijer is woedend over de gemeente die Rutobwe in zijn ogen laat vallen, net nu het probeert op te krabbelen. “Juist nu Rwanda in een opbouwfase zit, hebben de inwoners van onze zusterstad onze steun hard nodig, zowel materieel als immaterieel. Zwolle heeft de samenwerking eigenhandig opgezegd, zonder overleg. Dat is toch onbehoorlijk bestuur?”

Zwolle heeft sinds 1987 een stedenband met Rutobwe. Jaarlijks ging er zo'n dertigduizend gulden richting Rwanda. Zwolle richtte een kliniekje in, deed aan alfabetisering, zorgde voor waterputten en vulde de schappen van de bibliotheek. “De burgemeester van Rutobwe is nog hier geweest”, zegt P. van Vonderen van de gemeente Zwolle. “En onze wethouder is daar gaan kijken. Vrouwen uit Zwolle correspondeerden met vrouwen uit Rutobwe, maar op een gegeven moment kreeg Zwolle geen post meer. Het was de oorlog hè.”

Van Vonderen klaagt er over dat er daardoor eigenlijk geen samenwerking meer mogelijk is. “Het is er één grote puinhoop, de autoriteiten zijn onvindbaar en natuurlijk hebben ze daar hulp nodig, maar we kunnen niet checken of die wel goed aankomt.” Uit een brief aan de gemeenteraad van de werkgroep die het contact met Ritobwe onderhield: “De vernietiging van alles waar Zwols geld in gestoken is, vormt allesbehalve een stimulans om nieuw projecten te financieren.” Vrij vertaald: hulp aan Rwanda is zonde van het geld. En: “Uit ervaring is nu gebleken dat het concept van een koppeling tussen een gemeente in het noorden en een in het zuiden van de wereld niet werkbaar is.” En: “De communicatie tussen Zwolle en Rutobwe is gebrekkig door de fysieke en culturele afstand. Ook de taal speelt daarbij een een rol.”

Bij 'SNV Nederlandse ontwikkelingsorganisatie' die altijd heeft bemiddeld in het contact tussen Zwolle en Rwanda, snapt medewerker T. van Enckevort niet waar Zwolle het over heeft. “We zijn zeer teleurgesteld over de eenzijdige beslissing. Direct na de oorlog hebben wij het gebied Rutobwe bezocht en geconstateerd dat de plaatselijk bevolking er alles aan doet te overleven. Wij ondersteunen er nu kleinschalige projecten, hebben dat bij terugkomst in Nederland aan Zwolle gerapporteerd en aangeboden dat ons kantoor in Kigali het contact onderhoudt. Daarna hebben we niets meer van Zwolle vernomen totdat we hoorden dat de band wordt doorgeknipt. Erg triest.”

Zwolle is de enige stad die de hulp aan Rwanda stopzet. Abcoude, Haren, Wageningen en Holde hebben de contacten met hun Rwandese zustersteden na de oorlog juist aangehaald.