Doodstraf bekeerde vrouw brengt Texas in beroering

AMSTERDAM - Rechter Debbie Stricklin heeft een nieuwe mijlpaal gezet in de rijke doodstraf-historie van de Amerikaanse staat Texas. Ze bepaalde de executiedatum van een ter dood veroordeelde - op zich een routineklus in dit deel van de Verenigde Staten, maar in dit geval gaat het om een vrouw.

Sinds de Burgeroorlog is er van staatswege in Texas niet meer een vrouw ter dood gebracht. Chipita Rodriguez was in 1863 de laatste vrouw die in Texas de strop kreeg; ze had een paardenhandelaar vermoord.

De voor- en tegenstanders roeren zich luidruchtig over de voorgenomen executie en dat is lang niet meer gebeurd in Texas, waar de doodsmachine al jaren geölied draait. In de lone star state worden de meeste doodvonnissen van de VS voltrokken. Sinds Texas in 1982 weer begon met executies zijn er 144 veroordeelden omgebracht. De dodencellen in Huntsville bieden onderdak aan ongeveer 440 gevangenen, alleen in het veel dichter bevolkte Californië zitten er (iets) meer.

Texas' gouverneur George W. Bush - zoon van - liet dit jaar in betrekkelijke stilte 37 mannen ombrengen, precies de helft van het totaal aan executies in de VS. Bij de laatste executie van 1996 (9 december, Michael Lockhart, veroordeeld voor de moord op een politieman), stonden nog meer dan honderd agenten bij de gevangenispoort te juichen toen het vonnis werd voltrokken.

Lugubere moord

Maar nu dus een vrouw. De 38-jarige Karla Faye Tucker, in 1983 veroordeeld voor een lugubere dubbele moord-met-een-pikhouweel op twee inwoners van Houston, krijgt op 3 februari dodelijk gif ingespoten. Het federale hooggerechtshof in Washington nam onlangs de laatste beletselen voor de executie weg.

Alleen gouverneur Bush kan nu nog clementie tonen. Hij staat echter bekend als vurig aanhanger van de doodstraf. Tot dusver heeft de gouverneur in doodstrafzaken gratie-verzoeken stelselmatig naast zich neergelegd. Ook de commissie die Bush adviseert over gratie is er slechts hoogst zelden op betrapt gevoelig te zijn voor pleidooien tot omzetting van doodvonnissen in levenslang.

Maar bij Karla Faye Tucker wordt het gemoed van de gemiddelde Texaan - van oudsher zeer tough on crime, keihard voor criminelen - wel erg zwaar beproefd. Niet alleen is Tucker vrouw, ze is nog blank ook én mooi én ze heeft in de dodencel Jezus gevonden. Ze trouwde in gevangenschap met een dominee. De tv-evangelist Pat Robertson riep Bush al op de doodstraf van de vrouw te vernietigen. Zelfs de broer van één van haar slachtoffers vindt dat Tucker, nu ze zo is veranderd, maar niet moet worden omgebracht.

De kranten doen volop mee in de discussie. Lezers schrijven hun gevoelens van zich af. Zoals Clara Boggs in The Houston Cronicle: “We leren generaties kinderen dat moord de beste manier is om van mensen af te komen die we duivels vinden. Is dat wat we willen? Ik ben er tegen dat de staat mijn handen met bloed besmeurt.” In een hoofdartikel vroeg The Dallas Morning News zich af of, mede met het oog op de overvolle dodencellen, een eenmalig gebaar van barmhartigheid misschien op z'n plaats zou zijn.

De voorstanders van de doodstraf blazen hun eigen deuntje. Bob Ryan, in The Houston Cronicle: “Het feit alleen dat Karla Fay Jezus heeft gevonden, neemt haar schuld nog niet weg. Met een omzetting van haar doodvonnis in levenslang zeg je eigenlijk: als je een vrouw bent, ga je vrijuit, wat een jury ook heeft beslist. En, eerlijk gezegd, als ik zelfs maar één dag in de dodencel zou zitten, zou ik ook heel vlug Jezus hebben gevonden.” In de VS zitten momenteel ruim 3200 gevangenen in de dodencel.

Inmiddels heeft ook Arizona een doodvonnis uitgevaardigd tegen een vrouw, Debra Jean Milke. Haar executie is gepland op 29 januari, een kleine week voor Karla Faye Tucker. Milke zal - als die terechtstelling doorgaat - de tweede vrouw zijn in Amerika, die na de herinvoering van de doodstraf in 1976, wordt omgebracht. Dertien jaar geleden executeerde Noord-Carolina Velma Barfield. Ook Florida heeft een datum aan een vrouw gegeven: Judi Buenoano heeft een executiebevel dat op 30 maart afloopt.

Record

In de VS zitten 49 vrouwen in dodencellen, hun leeftijden lopen uiteen van 21 tot 78 jaar. Zeven van hun zitten in Texas te wachten op hun einde. Eén van hen heeft onlangs haar hoger beroep ingetrokken en de staat verzocht het doodvonnis snel ten uitvoer te brengen. Een rechtbank onderzoekt nu of de vrouw psychisch competent is tot een dergelijk besluit.

De Amerikaanse beulen krijgen het de komende maanden druk. In het eerste kwartaal van 1998 staan er sinds donderdag 26 executies op de rol, waarvan bijna de helft in Texas. Als dat aantal maatgevend is voor de rest van 1998 zal het record van 1997 (74 executies) dit jaar fors worden overschreden.