HOTEL DE WEELDE (9)

Nederland kent een weelde aan culturen en subculturen van jonge mensen die zich al dan niet gedwongen afzijdig houden van het doorsnee bestaan van negen tot vijf en daarna RTL 4. Vandaag aflevering negen. Naam: Wim Wiegman. Leeftijd: 38. Geboorteplaats: Schiedam. Beroep: Vormgever. Held: John Cale en dochtertje Luka. Favoriete kledingstuk: zwarte Wrangler spijkerbroek. Gelukkig: Ja! Ideaal: je leven leiden zonder dat je andere mensen daarmee benadeelt. Uiterlijke kenmerken: licht kalend en vermoeid. Bijzonderheid: probeert speciale sites voor Internet te maken 'die nuttig zijn'.

Na de mavo en een voortijdig afgebroken HBO-opleiding chemisch analist (“Ik ben een schoolkrantje begonnen, heb de directeur laten ontslaan en stond zelf ook op straat zonder diploma”) voegde hij zich bij 27 anderen in het voormalige Rotterdamse kraakpand Poortgebouw, dat in de jaren tachtig stond voor kunstzinnige anarchie met een knipoog. Hij richtte stichting ID op. “Dat stond voor Stichting Irritant Drukwerk. Daarmee maakten we posters en stickers die je gewoon totaal niet kon verkopen.” Hij haalt wat oud werk uit een lade. Stickers met de Sesamstraat-helden Bert en Ernie met pistolen tegen de politie.

Stichting ID was er één in een reeks van projecten die balanceerden tussen humoristisch subversief en pogingen om op alternatieve wijze geld te verdienen. Samen met elf anderen maakte hij bijvoorbeeld met videoapparatuur de satirische actualiteitenrubriek Brandmerk die op de fiets werd rondgebracht naar afnemers. “Achteraf gezien was het allemaal heel amateuristisch. Maar Rotterdamse Stads TV heeft onlangs nog van alles uitgezonden in het programma Het Was.”

Veel lol, weinig guldens. Ze zaten vast in het alternatieve wereldje, waar geld een uiterst schaars goed bleef. Relativerend: “En zo goed ben je natuurlijk ook weer niet, dat je vanzelf allerlei opdrachten krijgt.”

Uiteindelijk viel het groepje uit elkaar. Sommigen werden bekend. Zijn vriend Francisco Jole ontpopte zich als één van dè Internet-deskundigen van Nederland. Zelf ging hij, nadat hij het Poortgebouw vaarwel had gezegd, ook met computers aan de slag, maar dan om zijn oude passie, vormgeving, nieuw leven in te blazen. Weer raakte hij betrokken bij een collectief, ditmaal 'Kennis is Macht'. “We bleven in die wereld, waarin niet zakelijk werd gewerkt, alfabetiseringscursussen geven enzo. Maar wij zeiden: wij gaan nu juist wèl zakelijk werken. Wij gaan die dingen waar ze zelf een week iemand aan laten klooien in twee dagen doen. En dat liep als een trein. Sinds een jaar is daar Internet bijgekomen.”

Op Internet ligt nu de nadruk. 'Kennis is Macht' maakt sites (digitale pagina's) voor bedrijven die op Internet willen. Ze hebben onder meer Digitale Stad Rotterdam en het Rotterdamse Filmfestival vormgegeven, maar ook gewone bedrijven. Want, om heel eerlijk te zijn: er moet geld verdiend worden. Wim woont in een huurhuis, heeft sinds kort een dochtertje. Wat altijd 'later' was, is plotseling 'nu'. “De geboorte van Luka was echt een afscheid van mijn warrige, chaotische manier van leven.”

En zo smelt het idealisme van weleer langzaam weg. “Begin vorig jaar zijn we vanuit ons kantoor nog bezig geweest met een actie rond een radiostation. We proberen het nog wel. Maar je voelt wel dat je steeds minder betrokken raakt bij, bij. . .” Hij blijft even hangen. “Het is gewoon een beetje raar. Je wordt steeds machtelozer. Die toestanden met Shell in Nigeria. Ik kom er mijn bed niet meer voor uit. Had je ons vijf jaar geleden moeten zien. De hele samenleving verandert. Je eigen voetbalvereniging zie je anders praten over buitenlanders. Bij het minste geringste ben je een Turkenvriendje. Als je daar wat van zegt, zijn het 'grapjes' die ze maken. Mensen geven alleen maar om zichzelf en worden steeds onverdraagzamer.”

De computer en Internet misschien als redder, zoals sommige cyberhippies menen? Anarchie, vrijheid van meningsuiting en onbeperkte uitwisseling van informatie via de digitale machines? Klik. Dubbel klik. Klik. De muis rent over het scherm, op zoek naar de Internetpagina van De Volkskrant, die op deze dag voor het eerst is verschenen. Klik. Eindelijk zijn we er. “Oh nee, een ruisachtergrond”, mompelt hij. We wachten. Er gebeurt heel weinig. Klik. “Dat duurt te lang. Volkskrant goodbye!”

Hij gaat weer terug naar het hoofdmenu. “Internet is ontzettende hype. De meeste mensen doen het alleen maar voor 'nou, dan staan we er tenminste'. Het ziet er mooi en gelikt uit, en iedereen doet er ontzettend indrukwekkend over, maar het stelt niks voor. Wat wij als 'Kennis is Macht' met Internet proberen te doen, is het als een nuttig gebruiksvoorwerp te beschouwen, iets waar je wat aan hebt, iets waar je snel informatie uit krijgt.”

Verder filosoferend: “Maar ik denk dat de mensheid ontzettend aan het degenereren is. De mensheid beperkt zijn creatieve gave tot wat de computer kan. Hoe ik dat bedoel? Alles wordt strakker. Fouten worden op computerprogramma's afgewenteld. Zo van: uw naam staat er niet in, dus u bestaat niet.”

Hij lacht om zijn fatalistische slotakkoord: “Maar ook mijn leven wordt steeds meer gebaseerd op werken met de computer. Ik ben er steeds afhankelijker van. Ik verdien mijn geld op dit moment alleen nog maar met de computer.”