dans

Speellijst in februari: Den Haag (3), Amsterdam (9), Hoofddorp (17), Almere (22), in maart: Middelburg (9), Stadskanaal (14), Arnhem (21), Roermond (22), Enschede (25), Vlaardingen (30). Daarna elders in Nederland; informatie: 020-6260350.

Deze op deformatie en verkramping gebaseerde danskunst, waaruit dansgedrochten zich als het ware uit de vruchtbare oerklei optrekken, werd zelfs een trend. Takeuchi zelf nam toen echter met zijn Shusaku Dormu Dance Theatre steeds meer afstand van zijn oorspronkelijke spoor. Hij verkende niet meer zozeer de krochten en slochten van zijn eigen lichaam, maar hij stortte zich met een onblusbare verbeeldingsdrang en striemende hardvochtigheid op de fantasieën en frustraties der bureauklerken. De geestelijke vervuiling van het milieu in een door libido en faalangsten gedicteerde bureaucratie werd zijn bron van inspiratie. Hij graaide daartoe naar hartelust in de grabbelton van de wereldmythologie. Op treffende locaties (havens, duinen, de hofvijver van het Binnenhof) maar ook in het theater schiep hij surrealistische taferelen - met wisselend succes maar altijd in hetzelfde voorspelbaar geraakte stramien. Geen voorstelling zonder vuur en rookwalmen.

Was

Ook in zijn nieuwste, avondvullende produktie 'Waswax', die woensdag in een stampvolle Amsterdamse stadsschouwburg werd gepresenteerd, speelt Takeuchi met vuur. Zoals de titel al aangeeft, baseerde hij de dans van tien medewerkers op de eigenschap van was. Net als dans smelt en vervliegt dit materiaal bij verhitting. In dat verdwijnen en verdampen onder de toneelspots voltrekt zich een metamorfose. Die omslag noopte hem zijn voorstelling in tweeën te splitsen. Is het toneel vóór de pauze nog omringd met honderdentwaalf wit gespoten, opgeblazen luchtbedden (een prachtig decor van Elleke Haspels, Karolien Helweg en Joanneke Meester), na de pauze zijn die zuilen van opgeklopte lucht een halve slag gedraaid en knalrood. De wereld van witte wolkenkrabbers en arcadische zuilen waartussen de dansers jachtig draven en soms in filmprojecties van stromend water en vervluchtigende gezichten opgaan, is dan een oplaaiend hellevuur geworden, een apocalyptisch spookbeeld.

De dansers zelf hebben onderwijl hun monsterlijke outfit voor nog demonischer, deels open gewerkte pakken verwisseld (ontwerp Lucas Kwant). Maar hoe zij ook hun uiterste best doen om alle opgeklopte lucht uit hun ledematen te laten ontsnappen, ik vond het voornamelijk verspilde energie en kant nog wal raken. Ook de filmbeelden van gescheurde aarde en elkaar met klei bewerkende mensen aan een tafel deden mij niet aan een angstaanjagende toekomst, maar vooral aan vervlogen tijden denken: in de jaren zeventig en tachtig kon deze vorm van theater maken nog verbazing wekken, maar nu is dat station gepasseerd.

Lippenstift

Geen vuur is Takeuchi wederom te heet geweest om de schroeiende werking van de waarachtige butoh-dans te demonstreren: de buik van een zwangere danseres wordt met lippenstift bewerkt en een naakte met scheercrème uit een spuitbus ingesmeerde vrouw wordt met een groot slagersmes geschoren. Als reden voor dat laatste kan ik enkel verzinnen dat in vroeger tijden geen crème maar hete was werd gebruikt voor ontharing. Uit het inferno komen tot slot twee moddermannen naar voren, gevolgd door een stoet geblakerde strompelaars, die regelrecht naar het brandwondencentrum te Beverwijk getransporteerd zouden kunnen worden.

Als herhaling van zetten kon 'Waswax' slechts mijn irritatie wekken. Smaken verschillen bij de herkauwing, want bij het applaus vielen enkele in vuur en vlam geraakte toeschouwers elkaar zelfs de tranen uit de ogen wissend om de hals.