Ouderen maandenlang op de wachtlijst

De auteur is waarnemend voorzitter van de Protestants Christelijke ouderenbond (PCOB).

Ouderen dreigen de dupe te worden van een aantal ontwikkelingen in de ouderenzorg. Enerzijds is er het substitutiebeleid, ingegeven door schaarste-overwegingen, de toenemende marktwerking en de wijzigingen in de financiering van de zorg: anderzijds is er de dubbele vergrijzing en de toenemende zorgbehoefte. Ouderen ervaren momenteel de gevolgen van deze ontwikkelingen aan den lijve.

Allereerst de ontwikkelingen in verzorgings- en verpleeghuizen. Voor 2000 zal het aantal bedden in deze sector nog drastisch moeten dalen. Zelfs als rekening wordt gehouden met een kortere verpleegduur (ten gevolge van een effectief substitutiebeleid) zullen in de komende jaren minimaal 15.000 bedden extra nodig zijn om enigszins tegemoet te kunnen komen aan de zorgvraag van ouderen, aldus de berekeningen van het College van ziekenhuisvoorzieningen. In dit rapport is geen rekening gehouden met de sinds 1995 verdwenen bedden (veel!), noch met de noodzaak tot het wegwerken van de bestaande wachtlijsten.

Daarnaast zijn er de ontwikkelingen in de thuiszorg. De thuiszorg is momenteel absoluut niet bij machte om de vraag van ouderen te beantwoorden, laat staan om de consequenties van het substitutiebeleid (meer ouderen en vaker ouderen met een zwaardere zorgbehoefte) te dragen. Bovendien is er bijzonder veel onzeker: wat wordt nu wel en niet door de thuiszorg geboden voor welke prijs?

Zoals gezegd, de ouderen dreigen de dupe van deze ontwikkelingen te worden. Zij staan maandenlang en soms zelfs jarenlang op de wachtlijst voor een verpleeghuis, een verzorgingshuis of de thuiszorg. Deze wachtlijsten zullen alleen maar toenemen wanneer er plaatsen zullen verdwijnen in plaats van te worden toegevoegd. Reeds nu sterven er velen terwijl zij nog op de wachtlijst staan.

Bovendien heerst er chaos in de thuiszorg en ouderen zijn bijzonder bezorgd over hun toekomst: krijgen zij nog wel de zorg die zij nodig hebben? En kunnen zij dit allemaal nog wel betalen?

Daarnaast kampen wij, de Protestants Christelijke Ouderenbond, met een tweede problematiek: de aandacht voor de identiteitsgebonden zorg neemt af. De toenemende werkdruk in de hulpverlening en de enorme schaalvergrotings- en fusiegolf gaan vaak ten koste van de identiteit van zorginstellingen. Het is voor ouderen bijna onmogelijk om zorg van de door hen gewenste identiteit te ontvangen. Identiteitsgebonden thuiszorginstellingen zijn schaars, niet evenwichtig over het land verspreid en kampend met lange wachtlijsten. Voor verpleeg- en verzorgingshuizen geldt hetzelfde. Voor ouderen is het van grote waarde dat zij verzorgd worden door mensen die hun eigen levensovertuiging delen en die vanuit deze achtergrond een stukje meerwaarde aan de zorg kunnen geven.

Kortom: de PCOB maakt zich zorgen over de huidige situatie van de ouderenzorg en voorziet grote problemen in de toekomst als er niet drastisch wordt ingegrepen. Onze leden, of ze nu Smit heten of een andere naam dragen, vragen minister Borst dringend om de komende tijd de goede keuzes te maken.

Laat haar in de discussie met collega-ministers duidelijk maken dat die ongetwijfeld meer geld voor de gezondheidszorg over zullen hebben als zijzelf in de situatie van meneer Smit terecht komen.