DRIEHOEKSRELATIES

Drie is te veel zeggen ze wel eens. En je kunt nu alweer dagelijks lezen hoe mis het wel niet kan gaan in de driehoek, een relatie van drie personen. Eentje wordt altijd het zwarte schaap, kijk maar naar die Groningse hoofdcommissaris. Hij kon van de andere twee - de burgemeester en de hoofdofficier van justitie - geen vertrouwen winnen. Dan is er vaak nummer twee die dit zwarte schaap eruit gooit - in Groningen de burgemeester. En nummer drie, die misschien wel stiekem de meeste herrie heeft getrapt, blijft veilig en zonder ogenschijnlijk al te vuile handen buiten schot - de hoofdofficier.

Rond 1980, toen ik in de leeftijd kwam waarop zowel film als de liefde interessant werd, leverden bioscoop en televisie in mijn herinnering iedere week wel een drama over driehoeksverhoudingen. Dit verzet tegen het traditionele mannetje-vrouwtje-verhaal mondde veelal uit in naargeestige films waarin mensen elkaar niet begrepen en aan het einde alleen overbleven - met het verval van de driehoek ging ook iedere een-op-een relatie naar de knoppen. Uit mijn eerste driehoek met twee vrienden viel er eentje weg. In het begin leek dat niets te betekenen voor de rest - maar die was ook snel verdwenen. Met de driehoek die ik tot op de dag van vandaag heb behouden, gaat het vooral goed als alle afzonderlijke banden goed zijn. Want een goede driehoek kan ongelooflijk veel opleveren.

Aan de natuurkundeles heb ik de gedachte overgehouden dat drie lichamen die elkaar aantrekken een instabiel systeem vormen waarvan de bewegingen vrijwel niet te voorspellen zijn. Zodat we toch maar blijven kijken naar de onderlinge reacties van ieder afzonderlijk tweetal.

Dat laatste miskent juist weer heftig het bestaan van de driehoek. Uiteindelijk zijn we geconditioneerd om te denken in termen van individuen: de een tegenover de ander. Dat is misschien onvermijdelijk, maar het hindert wel sterk een goede analyse van datgene wat er in een driehoek gebeurt. Ik heb er zelf sinds die relatiefilms en de natuurkundeles weinig nieuw inzicht in gekregen. Ik kan me daarom niet veel anders voorstellen dan dat de hele Groningse driehoek eindigt als het trio uit genoemde films: beschadigd, de emoties verbijtend en zich afvragend wat er toch is misgegaan.