In Tweede Kamer nu iedereen voor het gezin

Van onze parlementsredactie DEH HAAG - Uit het paarse kamp klonk anderhalf jaar geleden louter hoongelach toen CDA-leider Heerma vroeg om een minister van gezinszaken. Gisteren riep staatssecretaris Terpstra (welzijn) in de Tweede Kamer dat alle leden van het kabinet minister zijn van het gezin. Niemand lachte. Iedereen is nu voor het gezin.

CDA-woordvoerster Doelman-Pel wist achteraf eigenlijk niet goed hoe ze het had. Jarenlang associeerde ook politiek Den Haag het gezin met spruitjeslucht. En nu had de Kamer maar liefst vijf uur en ook nog eens serieus gepraat over 'de maatschappelijke positie van het gezin', een onderwerp waarover Heerma anderhalf jaar geleden een notitie van het kabinet had gevraagd.

Diezelfde Heerma zei drie weken geleden nog dat de PvdA het woord gezin nog steeds niet in de mond durft te nemen. Ook dat is inmiddels een karikatuur. Voorbij is de tijd dat wordt gepraat over economische eenheid, leefverband, of soortgelijke moderne termen. Maar twee keer repte PvdA-woordvoerder Middel over 'gezin of opvoeders' - voor de rest hield hij het gewoon op gezin.

Net als GroenLinks fractievoorzitter Rosenmöller had Middel zich goed voorbereid op dit debat. Middel had zich er zelfs op verheugd. Niet dat de heren zo ontzettend veel zin hadden om over de nota van het kabinet te discussiëren. Nee, hun belangstelling betrof het CDA. Het wetenschappelijk bureau van die partij presenteerde onlangs een rapport over het gezin, onder de titel 'De verzwegen keuze'. Daarin wordt betoogd dat zorg en arbeid beter moeten worden verdeeld, over mannen en vrouwen, dat er opvoedingsgeld en zorgloon moeten komen, dat er meer mogelijkheden moeten zijn voor deeltijdwerk. Opdat het kind grotendeels wordt opgevoed in het gezin, hoogstens soms bij gastouders is, maar liever niet in een crèche.

PvdA en GroenLinks vonden dit debat een uitgelezen kans om te horen hoe de CDA-Kamerfractie over het rapport denkt. Maar tot hun grote teleurstelling hield Doelman-Pel zich op de vlakte, want het CDA heeft er nog geen standpunt over. Wel zei ze dat ook de fractie voor een zorgloon is - sterker nog, ze is dat altijd geweest. Ook zei ze dat de fractie minder strak denkt over kinderopvang, waarmee ze bedoelde dat ze zowel de informele opvang als de crèche wil stimuleren.

Heel jammer, vonden Middel en Rosenmöller, die verder overigens alles behalve eensgezind zijn over het rapport. Het CDA-bureau vindt voor de zoveelste keer het wiel uit, schamperde Middel. GroenLinks daarentegen wilde het CDA via het wetenschappelijk bureau een compliment geven. “Dit is een heldere visie op het gezin”, vond Rosenmöller. “We kunnen het niet afdoen als ouderwets en traditioneel. Dit zijn vrij moderne opvattingen, waar ik me in herken en waar het kabinet nog wat van kan leren.”

De nota van het kabinet, die ter discussie stond, maakte weinig indruk. De Kamer zag dat als niet meer dan een opsomming van de stand van zaken (met de meeste gezinnen gaat het goed, met sommige niet), wat suggesties (de school moet opgenomen worden in een welzijnsnetwerk dat zonodig de ouders kan helpen bij de opvoeding). “Dit is een moetje”, concludeerde PvdA'er Middel.

De kleine christelijke partijen hadden moeite met het uitgangspunt dat onder een gezin elk leefverband wordt verstaan waarin kinderen worden opgevoed. Zij wilden die definitie versmallen tot een huwelijk tussen man en vrouw, maar dat is de andere partijen te traditioneel.

PvdA en GroenLinks misten de aandacht voor de inkomenspositie van de gezinnen. Want, zei PvdA-er Middel, het is nogal wat anders of een gezin de kinderbijslag hard nodig heeft voor de kinderen zelf, of kan gebruiken voor een extra etentje. Minister Melkert (sociale zaken) probeerde hem gerust te stellen: het armoedebeleid is bij dit kabinet in heel goede handen. De PvdA-minister was het met D66 eens dat het niet zo kan zijn dat mensen afzien van het krijgen van kinderen omdat dat niet te combineren is met een betaalde baan. “De voorwaarden moeten beter.” Dat was ook de conclusie van het debat. Het kan allemaal nog ietsje beter, ietsje anders. Maar tegenwoordig denkt iedereen, in regering en parlement, aan de belangen van het gezin. Bij àlle onderwerpen.