Irak en Iran ruilen gevangenen

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - Iran en Irak hebben krijgsgevangenen uit de oorlog van 1980 tot 1988 geruild. Bij de grenspost al-Mundhariya werden donderdagavond 800 Irakezen vrijgelaten en 62 Iraniërs. Volgens het Rode Kruis zouden gisteravond nog ongeveer duizend Iraakse en vijftig Iraanse soldaten volgen.

De beide overdrachten, die nog maar een begin lijkt te zijn, markeren een belangrijke verbetering in de onderlinge betrekkingen.

Iraanse en Iraakse media meldden dat in totaal bijna zesduizend gevangenen kunnen terugkeren naar hun eigen land, 380 Iraniërs tegen 5 592 Irakezen. Als dat doorgaat, gaat het om de omvangrijkste ruil sinds 1990. De Iraakse onderminister van buitenlandse zaken Rijad al-Kaisi heeft bevestigd dat verdere onderhandelingen zullen volgen.

Achttien medewerkers van het Rode Kruis zien toe op de uitwisseling door de gevangenen bij de grenspost te registreren en met elk van hen even te praten. Woordvoerster Doris Pfister van het Rode Kruis in Genève wilde weinig zeggen over de toestand waarin de mannen vastzitten, daarvoor ligt de kwestie voor de autoriteiten te gevoelig. “Sommigen worden al achttien jaar in kampen vastgehouden, je kunt je daarom voorstellen dat ze niet in goede gezondheid verkeren.”

Tot aan 1992 bezocht het Rode Kruis de gevangenen in beide landen, daarna gaf de organisatie het werk in Iran op omdat de regering tegenwerkte. Hoewel de gevangen militairen soms via het Rode Kruis bericht naar huis konden sturen, is in beide landen grote onzekerheid over wie er wel en wie niet nog in leven is.

Irak beweerde lange tijd geen Iraanse soldaten meer vast te houden, maar volgens het buurland zijn het er zeker enkele honderden en mogelijk duizenden. Iran zou nog 20 000 mensen in kampen detineren. Het grote verschil in aantallen gevangenen in de twee landen bepaalt hun ruilwaarde: dertien Irakezen voor elke Iraniër. Het destijds door Amerika gesteunde Iraakse leger maakte relatief weinig gevangenen omdat het miliair superieur was en zijn tegenstanders vaak massaal doodde.