PSYCHOLOGIE

Het is onmogelijk om met een schriftelijke vragenlijst de integriteit van sollicitanten op betrouwbare wijze te meten.

De integriteitstest waarmee de politie de corruptie binnen het korps wil terugdringen voldoet niet, meent F. B. de Mink, werkzaam bij het Onderwijskundig centrum van de Universiteit Twente. Belangrijkste bezwaar is dat de toets schriftelijk is. Sollicitanten wordt gevraagd in sociale dilemma's een beslissing te nemen met argumenten die multiple choice worden aangeboden.

Aan de antwoorden worden verschillende waarden toegekend, in navolging van de theorie die de psycholoog L. Kohlberg ontwikkelde over moreel besef. Volgens Kohlberg doorlopen mensen in hun oordeelsvermogen verschillende stadia, waarin de argumenten steeds omvattender worden en zich verdiepen.

Het moreel besef is dus te toetsen. Vraag waarom iemand niet door rood rijdt: angst voor een bon scoort als moreel argument lager dan het motief dat je andere mensen niet in gevaar wilt brengen. Maar in een schriftelijke test zijn zulke dilemma's nauwelijks te objectiveren, schrijft De Mink in het Tijdschrift voor personeelsmanagement (24/1): je weet nooit hoe ondervraagden de situatie opvatten en dus ook niet waarom ze kiezen voor een bepaald, soms minder overtuigend argument. In een mondelinge toets kun je de interpretatie van sociale dilemma's sturen door om een toelichting te vragen.