Wie God als boeman ziet krijgt vaker last van fobieën

De angst voor de dood komt relatief vaker voor bij zwaardere kerkelijke genootschappen. Dit zegt Aart Huisman, klinisch psycholoog van het Gliagg in Dordrecht.

Volgens Huisman bepaalt het geloof de inhoudelijke 'kleur' van de fobie. Fobische klachten met een christelijke kleur ontstaan rond bepaalde geloofszaken, zoals voorstellingen over de dood. ,,In zware kerken leeft een onderdrukkend Godsbeeld en wordt geloofd dat niets de uiteindelijke bestemming kan veranderen.'' Een andere oorzaak voor angsten is de erfelijke belasting.

Om gelovige fobiepatiënten een hart onder de riem te steken, heeft Elly Boerman onlangs een Christelijke Contactgroep Angsten en Fobieën opgericht. Ze vindt dat de beschuldigende vinger niet naar de kerk mag worden gestoken. ,,Angsten komen in alle lagen van de bevolking voor.''

Boerman meent dat de onheilsverhalen vanaf de kansel de angstgevoelens wel kunnen versterken, maar geen oorzaak ervan zijn. ,,Als ze God voorstellen als boeman, kan ik begrijpen dat iemand er bang voor is. Maar dat ben je ook zonder fobie.'' Boerman heeft met 150 fobiepatiënten gesproken, die allemaal bang zijn om te sterven. ,,In een paniekaanval denk je dat je ter plekke dood gaat. Dan krijg je die doodsangst. En daar hoort ook vrees voor het hiernamaals bij.''

Ellen Rober, hulpverleenster van de algemene Stichting Fobievriendenkring: ,,Als slechts verderf en ellende van de kansel wordt gepreekt, zijn die mensen als de dood dat ze iets verkeerd doen.''

,,Als een gelovige vrouw verliefd wordt op een andere vrouw, kan dat ontzettende problemen opleveren. Dan kan een fobie ontstaan. Ze krijgt last van faalangst, minderwaardigheidsgevoelens en durft de straat niet meer op,'' aldus Rober. Ook door het ontbreken van een positief zelfbeeld en een vertrouwde omgeving gedurende de opvoeding, is de emotionele draagkracht van de patiënten kleiner.

De patiënten kunnen leren in therapie hun fobieën te beteugelen. Huisman: ,,Maar je kunt nooit hopen dat je met een therapietje er voor het leven vanaf bent.'' In Nederland hebben naar schatting vijfhonderdduizend tot zevenhonderdduizend een vorm van een angststoornis. Bij hoeveel het geloof hierin een rol speelt, is onbekend.