jeugdtheater

DEN BOSCH - “De hele dag met je broers op je vader wachten!”, klaagt Big Boy. “En wat voor broers!”, voegt hij er smalend aan toe. Wachtend op hun afwezige vader ontspint zich een strijd tussen drie stoere broers van het familiebedrijf 'Bizon & zn', een tragikomische voorstelling van Theater Artemis.

Het drietal heet Big Boy, Gigi en Duim en lijkt zo uit een stripboek over cowboys gekropen. Ze dragen geverfde broeken met leren zitvlak en kniestukken en cowboylaarzen in alle kleuren van de regenboog, en in hun haar zit zoveel vet, dat het er vanafdruipt. De grote kale woonkeuken, waarin het verhaal zich afspeelt heeft trekken van een saloon. Rondom staan de kastjes volgepropt met pakken spaghetti en flessen tomatenketchup - meer hebben stoere mannen niet nodig om zich te voeden - en papieren zakken met zaad, waarop het opschrift 'Bizon & zn' staat te lezen. Pa Bizon handelt in zaad en hij is even naar de bank om het een en ander te regelen. 'Even' duurt echter de hele dag en de broers wachten dan ook met toenemende spanning op hem. De twee oudste broers pesten de jongste: “Ken je dat verhaal van die vader die naar de bank ging? Hij kwam niet terug.”

Aan het begin van de voorstelling zijn de broers vooral komisch. Ondersteund door krakerige grammofoonplaten met muziek uit cowboyfilms doen ze allerlei hilarische acts en in hun poging om niet voor elkaar onder te doen, lijken ze een parodie op zichzelf. Maar al snel blijkt er onder die façade van stoerheid een wereld van ellende schuil te gaan.

Ze spelen gebeurtenissen na uit hun leven en verzinnen daar van alles omheen. Pa Bizon komt naar voren als een liefhebber van drank, die zijn handen niet altijd thuis kan houden. 'De bank' lijkt het synoniem voor een illegale geldschieter te zijn, die pa het vuur aan de schenen legt en met geweld intimideert. Ook de broers bedreigen elkaar met een stiletto en vaak eindigen hun ruzies in een heftig gevecht.

Op het onderwerp 'mama' rust een taboe. “Als je over mama begint, dan kap ik er mee”, roept een van de broers dan ook woedend tegen de anderen. Waar de moeder is en wat er met haar is gebeurd, maakt de voorstelling niet duidelijk. Ze is er gewoon niet. In cowboyfilms is het altijd overduidelijk wie 'de goeden' en wie 'de slechten' zijn, maar bij 'Bizon & zn' komt de onderlinge agressie voort uit een beroerde gezinssituatie.

Steeds krijgt de onderliggende tragiek een komische vorm en daarin beweegt de voorstelling zich voortdurend op het scherp van de snede. Je ziet hoe schrijnend de situatie is, maar toch moet je er vreselijk om lachen.

Zo staan de achtergebleven spulletjes van moeder in een keukenkastje, waar de broers niet aan mogen komen. Als ze het deurtje toch stiekem openmaken, zie je een verzameling kitscherige fotolijstjes en prulletjes met gekleurde lampjes en er klinkt een nostalgisch muziekje. Broer Gigi zingt dan, alsof hij een volleerd zanger is, de Italiaanse versie van het lied 'Mama, je bent de liefste van de hele wereld.'

De samenwerking tussen regisseur Moniek Merkx en schrijfster Pauline Mol leidde al eerder tot een bijzondere voorstelling: de sprookjesmix 'Soms verdwaal ik in een draak'. Voor 'Bizon & zn' liet het tweetal zich eveneens inspireren door klassieke bronnen, dit keer door verhalen over vaders, zonen en broers uit de bijbel. De eeuwenoude broederstrijd tussen Abel en Kaïn, Jozef en zijn broers, Jacob en Esau is in 'Bizon & zn' origineel vertaald naar een strijd tussen stoere jongens in cowboy-outfit. Vooral bij jongetjes vanaf acht jaar spreekt dit sterk tot de verbeelding. Het groepje jongens op de voorste rij bekeek de voorstelling dan ook alsof ze graag mee wilden doen.