Verkoop van deel ASML-belang levert multinational honderden miljoenen op

Van onze redactie economie AMSTERDAM - Grundig heeft nog zeker 750 miljoen mark te vorderen op Philips, dat begin januari aankondigde zijn banden met het noodlijdende Duitse elektronicaconcern te willen verbreken. Ook verlangt het Duitse bedrijf dat Philips zijn verplichtingen als grootaandeelhouder blijft nakomen.

President-commissaris Christian Schwarz-Schilling van Grundig zegt dit in een vraaggesprek met de zakenkrant The Wall Street Journal. Schwarz-Schilling, een vroegere minister uit de regering van bondskanselier Kohl, hoopt met Philips op vriendschappelijke wijze tot een akkoord te komen. Maar hij laat eveneens weten zich op juridische stappen te beraden. Philips heeft een minderheidsbelang van 32 procent in Grundig, maar op grond van een ingewikkeld verdrag uit 1984 heeft het over het Duitse bedrijf wel de volledige zeggenschap. In ruil daarvoor gaf Philips de garantie dat het eventuele verliezen zou aanzuiveren, en dat de erven van oprichter Max Grundig ongeacht het bedrijfsresultaat jaarlijks dividend zouden ontvangen.

Bij zijn begin deze maand aangekondigde besluit zich uit Grundig terug te trekken, beroept Philips zich op ontsnappingsclausules in het verdrag uit 1984. Grundig is het daar echter niet mee eens. Zo verlangen de Duitsers dat Philips 250 miljoen mark terugbetaalt, dat Grundig onder leiding van Philips-managers eerder deze maand naar Eindhoven zou hebben overgemaakt.

Philips heeft naar eigen zeggen recht op het geld, omdat het afstand heeft gedaan van converteerbare obligaties ter waarde van 250 miljoen mark. Philips had de obligaties ook kunnen gebruiken om zijn belang in Grundig uit te breiden tot 50,5 procent.

Verder maakt Grundig aanspraak op 500 miljoen mark. De Duitsers hebben dat volgens Schwarz-Schilling nog tegoed als compensatie voor verliezen uit 1994 en 1995. Philips volstaat met het commentaar: “Wij herkennen ons daar absoluut niet in.”

ASML

Philips maakte gisteren bekend een deel van zijn belang te verkopen in de Nederlandse fabrikant van chipsproductie-apparatuur ASML. Philips wil 3,95 miljoen aandelen kwijt, wat bij de beurskoers van gisteren, 112 gulden, 442 miljoen zou opleveren. Vorig jaar verkocht Philips ook al ASML-aandelen en daarbij bleek dat die voor ongeveer 27 gulden in de boeken stonden. Als dat nog zo is, dan houdt Philips aan de verkoop nu een boekwinst van 336 miljoen over.

ASML, fabrikant van zogeheten 'wafers steppers' waarmee de minuscule chips-onderdelen op silicium-schijven worden 'getekend', heeft een goed jaar achter de rug. De winst schoot omhoog van 131 naar 218 miljoen gulden, en de omzet steeg met 45 procent naar 1331 miljoen, dit ondanks een tegenvallende chipsmarkt. ASML profiteerde van het feit dat chipsfabrikanten de kosten willen drukken door steeds meer chips op één plak silicium te maken. Daarvoor is de modernste lithografie-apparaturu nodig en ASML is daarvan van een de drie grote leveranciers ter wereld.

De Japanse concurrenten domineren de markt met een ruime marge, maar ASML heeft zijn marktaandeel wel weten te vergroten en denkt ook dit jaar verder in te lopen. ASML verwacht dat de markt zich in het tweede halfjaar zal herstellen.