Herten en wilde zwijnen geven automobilist een seintje voordat ze de weg oversteken

Van een onzer verslaggevers APELDOORN - Wild gaat in de toekomst wellicht zelf waarschuwen dat het een weg wil oversteken. Herten, reeën en wilde zwijnen zetten dan een knipperlicht in werking om te waarschuwen dat ze de weg als zebra-pad gebruiken.

Nog dit jaar wordt een proef gestart op twee Veluwse wegen, de Otterlose weg tussen Hoenderloo en Apeldoorn en de weg van Tongeren naar 't Harde. Sensoren reageren als reeën, herten en wilde zwijnen een weg naderen en zetten knipperlichten en een waarschuwingsbord in werking. Gelderland, de Vereniging wildbeheer Veluwe en het rijk werken samen aan het project.

Het gaat om een constructie die nogal wat voeten in de aarde heeft. Zo moeten de dieren via een stelsel van hekwerken in een trechter worden geleid, precies naar de oversteekplaats. Gert Jan Spek van de Vereniging wildbeheer Veluwe is naar Zwitserland geweest, waar met het systeem wordt geëxperimenteerd in het kanton Graubunde. Op één oversteekplaats heeft de score honderd procent succes opgeleverd. Er vonden daar jaarlijks zo'n tien ongelukken plaats. Nu niet één meer.

Dat succes is mede te danken aan het bergachtige terrein, dat dieren langs een bepaalde route dwingt. Op twee andere plaatsen, zonder deze natuurlijke voordelen, werkte het systeem wel gunstig maar toch minder effectief.

Op de Veluwe moet worden gewerkt met hekken om de dieren naar de oversteekplaats te dwingen. Een dier dat 'om' loopt, is de klos. Als de proef slaagt, kunnen in een definitieve opzet trechter-constructies wellicht in serie naast elkaar worden gemaakt om dit risico te beperken.

Er zijn nog wel wat haken en ogen waarvoor een oplossing moet worden gezocht. Zo beschouwen wilde zwijnen wegen als voedsellinten. Mensen gooien eens een boterham weg, een boer verliest aardappelen, de begroeiing is er rijker. Wilde zwijnen blijven zich daarom in de berm ophouden. Als ze de weg naderen, ontsteken ze wel de knipperlichten en waarschuwingsborden, maar die gaan na een tijdje weer uit. De dieren zijn dan niet aan de overkant in het bos verdwenen, maar struinen nog in de berm.

De kans op 'loos alarm' is niet zo groot, denkt Spek. Wild steekt vooral 's nachts over. Dan vliegen er geen vogels, behalve misschien een eenzame uil, die de sensoren kunnen activeren. Wel kunnen dassen of vossen dat doen. “Maar dat is niet erg”, vindt Spek, want die dieren mogen tenslotte ook niet worden overreden.

Volgens boswachter Herman Linde van Staatsbosbeheer wordt op de donkere wegen over de Veluwe zeker eenmaal per week een dier aangereden. De beesten overleven zo'n ongeluk meestal niet en de automobilist heeft minstens flinke schade. Gewone waarschuwingsborden en spiegels langs de weg helpen niet. “Als je honderd keer geen beest hebt gezien, geef je de volgende keer flink gas.”