'Schuldenlast van Indonesië vraagt andere aanpak crisis'

JAKARTA - “Het is leuk dat het IMF weer aanschuift bij president Soeharto en fijn dat de gesprekken 'zéér positief' waren, maar het IMF kan nu beter met de banken en financiers gaan praten. Die moeten de dollarschulden van bedrijven oplossen. Pas dan kan de roepia zich herstellen.”

Dat zegt Indonesië-Rabobankdirecteur C. Mol. Met zijn collega, C. de Koning van ABN Amro, pleit hij voor een andere aanpak van de crisis. “Het probleem is niet de overheidsschuld van 7,8 miljard”, zegt Mol. Het probleem is eerder de 65 miljard dollar aan leningen van zo'n vijftig conglomeraten en honderd financiële instituten in buitenlandse valuta. Daar komt nog eens 1,5 miljard dollar aan kredieten bij die in anderhalf jaar moeten worden afgelost. In totaal moeten Indonesische bedrijven in 1998 zo'n 59 miljard dollar aflossen. Dat geeft veel vraag naar dollars en doet de roepia in waarde dalen.

Maar volgens De Koning is het “niet normaal” van een ontwikkelingsland te vragen 59 miljard dollar van de totale schuld van 133 miljard in één jaar af te lossen. Om bedrijven van deze last te bevrijden, zouden de lening moeten worden vernieuwd en uitgespreid over een langere periode, zeg tien jaar. Als de bedrijven niet meer desperaat dollars blijven kopen, zal de roepia zich snel herstellen, verwacht Mol. En De Koning meent dat er “geen substantiële extra fondsen nodig zijn. Bestaande schulden moeten anders worden gerangschikt.” De twee banken willen wel helpen, maar de grootste bankiers in Indonesië zijn Japanners, Duitsers en Fransen. Die moeten nu praten.

Het klinkt simpel, maar waarom kwam zo'n hulpactie voor het bedrijfsleven dan niet van de grond? “Omdat het zowel voor de regering als het IMF makkelijker is om met één partij te praten, dan met een verdeelde private sector”, zegt Mol. “Alle partijen moeten bereid zijn de leningen om te zetten. Centrale sturing is de enige oplossing.”

De Koning denkt dat de speciale commissie van oud-minister Radiu Prawiro, die door Soeharto werd ingesteld om de problemen van het midden- en kleinbedrijf op te lossen, binnenkort met dit soort voorstellen komt. “Als dat is gebeurd, zullen investeerders snel terugkeren.” Mol is voorzichtiger: “Het had al maanden geleden moeten gebeuren en ikzelf heb nog steeds geen uitnodiging voor een gesprek gehad.”