Maggie Cheung: emoties duren langer dan twee seconden

ROTTERDAM - Weinig actrices uit Amerika of Europa zullen het haar nazeggen: ze is 32 jaar oud en speelde in meer dan zeventig films. Maggie Cheung is een van de grote sterren van de bloeiende filmindustrie in Hongkong. Niet gek voor iemand die naar eigen zeggen niet wordt beschouwd als een 'typisch Chinese schoonheid'.

Slechts twee dagen was Maggie Cheung te gast op het Filmfestival Rotterdam, en de tweede dag werd geheel besteed aan het geven van interviews en optredens in bioscoop en talkshow. Hoewel ze niet verhult blij te zijn dat het hier het laatste interview betreft, gaat dat niet ten koste van haar humeur. Van sterallures is geen sprake, stralend vertelt ze over acteren en filmmaken in Hongkong. Het moet een vreemde gewaarwording zijn: al tien jaar lang bejubeld in Azië, maar hier moet de hype flink worden opgestookt. Cheung maakt deel uit van een filmcultuur die in Nederland pas recent wat meer terrein begint te winnen: naast de liefhebbers die het genre al jaren op video bijhouden, begint nu ook een breder publiek Jackie Chan en consorten te ontdekken.

Cheung beseft dat de Hongkong-cinema tot op heden vooral een cultstatus heeft, maar is blij met de groeiende belangstelling. “Bij ons is het omgekeerd, daar zijn de nieuwe Franse en Italiaanse films alleen weggelegd voor de echte liefhebbers. Gelukkig is het niet langer eenrichtingsverkeer, het westen kijkt nu ook naar het oosten. Ik vind het goed dat er meer aanbod komt dan alleen Hollywood, de keuzemogelijkheden nemen toe.”

De positie van Maggie Cheung in Nederland is vergelijkbaar met die in de film 'Irma Vep' van de Franse regisseur Olivier Assayas, waarin de actrice zichzelf speelt: een Hongkong-ster die naar Parijs komt voor de hoofdrol in een Franse film. Cheung: “Dat was het beste van 'Irma Vep': ik ging terug naar het begin, mensen kenden me niet en hadden geen verwachtingen. Dat was heel prettig. In de film is het een beetje overdreven, maar op zich is wat je daar ziet vergelijkbaar met hoe ik hier rondloop.” 'Irma Vep', de directe aanleiding voor Cheungs komst naar Rotterdam, was haar eerste productie buiten Hongkong, waarschijnlijk blijft de film voor Nederland behouden.

Cheung bracht haar jeugd door in Engeland en kwam via modellenwerk terecht in de film. Haar werk is zeer uiteenlopend, van actiefilms met Jackie Chan tot meer artistieke produkties van Wong Kar-wai. Kunst en commercie zijn in Hongkong minder strikt gescheiden dan bij ons. “Voor het publiek maakt het niet uit waar ik in speel. Ze komen op mijn naam af, die vrijheid heb ik inmiddels voor mezelf gecreëerd.” Cheung heeft die faam en vrijheid bereikt door jarenlang keihard te werken. “Mijn record is elf films in een jaar, dat was waanzin. De afgelopen tien jaar heb ik zo'n zeven à acht films per jaar gedaan. Daarom werd ik nooit echt serieus genomen, totdat ik actrice werd in plaats van workaholic. Nu doe ik een à twee films per jaar, dat is normaal. Ik zou nu zelfs wel een jaar niets kunnen doen: ik heb genoeg geld gespaard en het publiek zal me niet vergeten.”

In een filmindustrie met zo'n enorme productiesnelheid heeft acteren een andere betekenis dan in het westen. “Veel Franse films worden gemaakt voor een vrouwelijk publiek, die gaan dan bijvoorbeeld over een gewoon meisje en wat haar in twee dagen overkomt. Zo eenvoudig kan het zijn, en de actrice kan dat heel licht en natuurlijk spelen. In Hongkong heb je veel meer actie en komedie, gericht op een mannelijk publiek dat zich geen moment mag vervelen. Ik zou wel wat meer realistische rollen willen spelen, een levensecht personage. Dan heb je meer tijd nodig om scènes uit te spelen, in plaats van die hele korte scènes met emoties die twee seconden duren. In het echte leven vallen er vaak stiltes tussen mensen, maar in Hongkong-films moet er elk moment iets gebeuren. Dat kun je niet alleen de makers verwijten, het publiek is evengoed schuldig. Dat zijn nu eenmaal de films die het meeste geld opbrengen en uiteindelijk gaat het daarom.”

Een ander kenmerk van de Hongkong-cinema is dat veel sterren multifunctioneel zijn: ze zijn niet alleen acteur, maar ook zanger of fotomodel. En ze zijn altijd mooi. “Dat klopt, als acteurs worden we niet echt gewaardeerd om ons acteertalent. Je moet op z'n minst aantrekkelijk zijn om een goede actrice te zijn.”

Je bedoelt: een lelijke vrouw die heel goed kan acteren, zal nooit een ster worden?

Lachend: “Ik ben zo'n beetje de enige actrice die niet zingt, en in Hongkong wordt ik niet echt als mooi beschouwd.”

Pardon?

“Ik ben geen typische Chinese schoonheid, ze beschouwen mijn gezicht als 'anders', ergens tussen Chinees en westers in.”

Maar je bent wel begonnen als model.

“Je weet toch dat je niet mooi hoeft te zijn om model te zijn, het gaat meer om bijzondere gelaatstrekken. Uiterlijk is inderdaad heel belangrijk in de Hongkong-cinema, maar ik ben toch het bewijs dat ik het net zo goed van m'n acteren moet hebben.” Op de onvermijdelijke vraag naar de gevolgen van de overdracht van Hongkong aan China, reageert Cheung met vertrouwen. “Veel mensen zijn blij dat het eindelijk zover is en er niet langer onduidelijkheid over bestaat. Ik zal Hongkong niet verlaten, hooguit om mijn kinderen in Engeland naar school te laten gaan. Censuur zou verschrikkelijk zijn, maar die enorme markt is natuurlijk positief. Ik denk dat de films voortaan in Mandarijn in plaats van Cantonees gemaakt zullen worden. Het publiek kan dat wel verstaan, maar ik moet gaan bijscholen. Maar ik heb voor mezelf besloten dat ik er optimistisch over ben.” Maggie Cheung huppelt uit haar stoel.