Miljard gulden nodig voor extra kinderopvang

Van onze redactie economie DEN HAAG - Wie wil dat meer vrouwen aan het werk gaan, zal voor meer kinderopvang moeten zorgen. Alleen al in het midden- en kleinbedrijf zijn er op dit moment 100 000 vacatures. Tegelijk staan op de landelijke wachtlijst voor opvang van baby's en peuters liefst 60 000 namen.

Om dit opvangtekort aan te pakken en daarmee meer vrouwen aan het werk te krijgen is een miljard gulden nodig. Ruim 400 miljoen daarvan zal de overheid moeten opbrengen. De rest moeten bedrijven en ouders betalen.

Deze rekensom komt van de VOG, de Vereniging van Ondernemingen in de zogeheten gepremieerde en gesubsidieerde sector (VOG). De VOG is zowel werkgevers- als de belangenorganisatie voor de kinderopvangcentra. De nota richt zich op het tekort van opvang voor kinderen tot vier jaar. “We vinden dat dit eerst goed geregeld moet worden, daarna moet gekeken worden naar de naschoolse opvang voor 4- tot 12-jarigen”, stelt de woordvoerster.

Op dit moment zijn er zo'n 75 000 baby's en peuters die dagelijks worden opgevangen terwijl hun ouders werken. Dat moeten er 180 000 worden. De kosten voor de huidige opvang bedragen jaarlijks zo'n 1,6 miljard gulden. Dat bedrag wordt verdeeld over overheid (33 procent), werkgevers (25 procent) en ouders (42 procent). Om tot de noodzakelijke verdubbeling van het aantal opvangplaatsen te komen, is nog eens een miljard nodig. De VOG vindt dat de verdeelsleutel voor de kosten moet veranderen. Werkgevers moeten op eenzelfde percentage blijven, terwijl ouders met een laag of midden-inkomen minder moeten betalen. Het is dus de overheid die voor de extra kosten opdraait.

VOG-voorzitter H. B. Entzinger overhandigde gisteren in het Haagse Kindercentrum Dientje de nota 'Kinderopvang klaar voor een nieuwe groeispurt' aan minister Melkert (sociale zaken) en staatssecretaris Terpstra (welzijn). De VOG heeft 2300 leden, waar bij elkaar 80 000 mensen werken. De organisatie wil met deze nota de richting aangeven die het nieuw te vormen kabinet op moet gaan met de kinderopvang.

“Vierhonderd miljoen is veel”, erkent Entzinger. “Maar bedenk dat er zonder kinderopvang, in dit land vier miljard gulden bruto minder zou worden verdiend. Van die vier miljard vloeit een miljard terug naar de belastingen. Dus wat wij vragen is maar een fractie van wat dankzij kinderopvang kan worden toegevoegd aan het nationaal inkomen en aan de staatskas.”

Nu al werken er 30 000 mensen in de kinderopvang, plus nog eens 4 000 via een zogenoemde Melkert-baan. Entzinger: “Als we uitbreiden tot 100 000 kindplaatsen komen er zo'n 15 000 werknemers bij.” Goed voor de werkgelegenheid, maar waar haal je de mensen vandaan, vroeg hij zich af. Daarvoor is nog meer geld nodig, maakt hij duidelijk: namelijk om hogere lonen te betalen. Op 70 miljoen gulden schat hij deze kostenpost voor de overheid. De rekening van het VOG voor de overheid komt daarmee op 470 miljoen gulden extra.

Tot vier jaar

“Het kan toch niet zo zijn dat wij onze medewerkers met een mbo-diploma op zak ruim onder het mbo-niveau moeten betalen? U begrijpt dat dit geen wenkende perspectieven zijn voor een scholier die moet kiezen welke opleiding hij of zij gaat volgen”, hield hij de minister voor. Die krappe 500 miljoen gulden is dan alleen nog maar het geld voor de opvang van kinderen tot vier jaar. Ook voor buitenschoolse opvang van kinderen van 4 tot 12 jaar moet er geld komen, denkt het VOG. Maar daarvoor heeft het nog geen rekensommetje paraat.

De VOG is niet de enige die zich druk maakt over het gebrek aan kinderopvang. Sociale partners en overheid hebben in het Najaarsoverleg van 1997 al de intentie vastgelegd om hierover nieuwe afspraken te maken. De Sociaal-economische Raad (Ser) is gevraagd om advies te geven over kwesties als de uitbreiding van verlofregelingen voor ouders en het vergroten van mogelijkheden voor kinderopvang. Dat advies wordt deze maand verwacht. Daarnaast werkt de Commissie Dagindeling, ingesteld door minister Melkert, aan een eindrapportage over een betere verdeling van zorg en werk, waarin kinderopvang een rol speelt.