FLEX-ZIJN BLIJFT OOK IN 1998 VRESELIJK IN

“Of we het willen of niet, het naderend millennium zal in 1998 zeer bepalend zijn. Het houdt ons toch in zijn greep”, zegt de Utrechtse socioloog en trendwatcher Hans van der Loon. Voor degenen die het woord 'millennium' nu al niet meer kunnen horen, heeft hij om te beginnen opbeurend bericht.

“Nederlanders zien het millennium tot nu vooral als iets lastigs en vervelends. We praten maar over de computers die op hol slaan. Of over de toename van angst en onzekerheid bij het naderen van het jaar 2000. Maar in de landen om ons heen blijkt dat het ook anders kan. Daar kijken ze nu al reikhalzend uit naar de grote feesten die er komen, of de spectaculaire monumenten die de overheid laat bouwen. Waarschijnlijk gaat bij ons de pret nog komen. Als Joop van den Ende slim is kondigt hij dit jaar een speciale musical aan voor het jaar 2000. Zoals zijn collega's in de VS al gedaan hebben.”

Maar eerst zullen we we de komende jaren nog heel wat afworstelen. Niet met onze rijkdom, want het ondenkbare is al geschied. Nederlanders hebben er zowaar lol in rijk te zijn. In 1998 geldt nog meer dan vorig jaar dat geld moet rollen. In de dorpen worden winkelcentra gebouwd waar men in de stad jaloers op is. Wie nu nog geen nieuwe bad- én woonkamer heeft, moet opschieten.

“Het aardige is dat de huidige rijkdom voor de meeste mensen geen doel op zichzelf is”, zegt Hans van der Loon. “Je mag pronken, maar het is geen puur materialisme. We willen ons lekker voelen. En we beseffen heus dat rijkdom weer voorbij kan gaan. Het zoeken naar welbevinden, dat blijft.”

We zoeken ook houvast. Trendwatchers signaleren een opvallende toename van angst en onzekerheid. “We zijn bang voor gekke koeien, voor El Niño, voor computers die op hol slaan. Allemaal vrij onbestemde dingen want of er werkelijk reden is tot angst weet niemand. Dat is toch weer het millenniumgevoel. De beroemde Amerikaanse trendwatcher Faith Popcorn voorspelt dat 'angst' hét thema gaat worden.”

Wat te doen? De reactie is er een 'collectieve drang naar zuiverings- en ontheiligingsrituelen', zoals de professionele trendwatchers dat noemen. We gaan vóór het jaar 2000 afrekenen met alles wat ons dwars zit. We definiëren opnieuw. Rijkdom is niet iets heiligs meer, maar iets gewoons. Privé zoeken we gemak maar ook puurheid. Dus zwichten we opeens voor de 'groentetas' van de natuurwinkel, die we overigens vaak niet leegeten.

Van der Loon: “De massale herdenking van de dood van Diana was ook een zuiveringritueel, een afrekening. Met de Engelse tradities, met de kilte van het koningshuis. In Nederland mest justitie de beurs uit. We rekenen af met de onaantastbaarheid van instituties. Dat één Zweedse journalist met een elandtest het imperium van Mercedes aan het wankelen kan brengen, was geen toeval. We houden opruiming.” Heerlijk, vindt Van der Loon.

Orde op zaken stellen, dat herkent ook cabaretière en tv-presentator Sanne Wallis de Vries (26). Ze brak vorig jaar door en verwacht dit jaar haar naam definitief te vestigen. Privé had dat nogal wat consequenties. “Ik merkte met kerst dat ik er wat chagrijnig van ben hoe hard het met me is gegaan. Ik heb een soort vastberadenheid over me om komend jaar eens goed te bedenken hoe ik verder wil. Ik wil de dingen meer in de hand houden. Wat mij betreft gaat er dit jaar verder niets nieuws meer met mij gebeuren, zakelijk noch privé.”

Met enige gretigheid raadpleegt ze de lijstjes met wat dit jaar 'in' en 'uit' zal zijn, al gruwt Sanne Wallis de Vries van modetrends of hypes. “Ik ben slecht op de hoogte. Ik wist niet dat het 'in' is om seizoensgroente te kopen bij de natuurwinkel. Die ene keer dat ik in zo'n winkel iets kocht, werd ik bijna agressief van de zachtaardigheid die het personeel uitstraalde.”

Het millennium houdt Wallis de Vries persoonlijk niet bezig. “Hou toch op. Er is niks aan de hand, behalve dat er ooit een jaartelling is verzonnen die ons toevallig in het jaar 2000 brengt. Hoewel ik opeens om me heen veel mensen hoor die zich afvragen hoe ze over twee jaar oud en nieuw zullen gaan vieren. Iedereen wil 'weggaan'. Naar een onbewoond eiland, dat lijkt mij ook wel wat.”

Ook wat Jorrit de Jong betreft hoeft er de komende twee niet meer over de eeuwwisseling gepraat te worden: “Iedereen is al door de millennium-blijheid heen voor de nieuwe eeuw er is. Ik zie het wel komen.” De Jong (22) was afgelopen jaar co-auteur van het boek 'De Ik's van Nix', waarin twintigers hun visie op de wereld uiteenzetten. In tegenstelling met het vooroordeel heeft de generatie Nix wel degelijk idealen en zijn ze verre van apathisch.

De Jongs verwachting voor 1998? Aan trends voorspellen waagt hij zich niet. “Niemand had kunnen voorspellen dat flippo's een rage zouden worden. Bovendien spelen er allerlei trends tegelijkertijd. Wat de ene groep bezighoudt interesseert een andere groep absoluut niets. Ik ken mensen die helemaal opgaan in science fiction, dat zegt mij zelf niks.”

Hij moet ook toegeven dat hij absoluut niet trendgevoelig is - zijn vriendin bevestigt dat op de achtergrond. “Ik zap. Ik doe ook wel eens een paddootje, maar ik wil niet beweren dat ik aan die trend meedoe.”

Stelde Trouw vorig jaar op deze pagina dat zappen uit was, onder jongeren heeft deze trend alleen maar doorgezet. Maar dan hebben we het niet meer over tv kijken, maar over de benadering van het hele leven.

Zappen als leefstijl is inderdaad iets dat socioloog Hans van der Loon ziet als één van de vele uitingen van de drang naar 'Beweging', zijn derde thema voor 1998. “Let maar op, het komende jaar. Beweging is voor ons zeer, zeer belangrijk. We gaan flexwerken, nemen een flexpensioen, een flexhypotheek. We hebben opeens een voorkeur voor opvallende voertuigen: skeelers, Go-pads, een soort step met een motortje. Scooters voor volwassenen, 4-wheeldrive brommers. Dat zijn allemaal trends die met elkaar samenhangen. Zelfs geld is beweging: een koersgrafiek.”

IN

de opblaasbare 2-zits bank groentetas stilettohakken Harmke Pijpers parttime werken een weekje Gambia Chinese filmsterren 4Wdrive of: de auto wegdoen een gulden geven jonge vaders geld uitgeven op zoek zijn omgangsvormen pionieren in Lelystad

UIT

cocoonen AH Foodplaza plateauzolen Paul Witteman overwerken verre reizen Amerikaanse filmsterren gewone auto daklozenkrant kopen babyboomers chipknip geïnspireerd zijn tutoyeren monumentenpandje