Oecumene wel of niet simpel

WARSCHAU/ROME (ENI) - Het probleem van de oecumene is in een handomdraai op te lossen, zegt Eugen Drewermann. Geenszins, zegt broeder Roger van Taizé: er is nood aan 'verzoening en vergeving'; oecumene mist geloofwaardigheid bij de Europese jeugd.

“De eenheid van de kerken zou zo simpel kunnen zijn: het enige is dat de paus zich voortaan alleen nog maar 'Patriarch van Rome' zou moeten noemen.” Deze korte weg tot oecumene wijst de omstreden Duitse theoloog Eugen Drewermann in 'Confronti', een Italiaans religieus maandblad. Volgens hem is de paus met titels als 'Plaatsvervanger van Christus' en 'Opperpriester van de Wereldkerk' het grootste obstakel voor de eenheid van de christenen.

Drewermann, die na hooglopende conflicten met de kerkelijke autoriteiten het priesterschap neerlegde, was gevraagd om commentaar op de pauselijke encycliek over de oecumene, Ut unum sint (Mogen zij allen een zijn, 1995). Volgens hem is dit document geen aanmoediging voor oecumenische toenadering. “Wat de paus onder oecumene verstaat betekent slechts een vergroting van zijn machtsclaim op alle confessies. Maar 'rooms-katholicisme' is een tegenspraak in zichzelf. Het kan niet tegelijk katholiek, dat is: algemeen, wereldwijd, universeel zijn èn rooms, Romeins. Rome beschouwt zichzelf als de enige bewaker van de 'Waarheid' en het strijdt uitdrukkelijk tegen alles wat niet 'katholiek' is,” aldus Drewermann. Hij verwijst naar de wereldcatechismus die in 1993 verscheen. Uit het feit dat die catechismus geen aandacht heeft voor de Reformatie leidt Drewermann af dat oecumene voor de paus in feite niets inhoudt.

Taizé

De 80-jarige stichter en prior van de oecumenische gemeenschap van Taizé, Roger Schutz, gelooft niet dat de oecumene alleen aan de paus ligt. Vorig weekend bezocht hij de traditionele jongerenontmoeting van Taizé bij de jaarwisseling, deze keer in het Poolse Wraclaw - ruim 70 000 jongeren uit alle Europese landen.

Schutz maakt zich grote zorgen, niet over de paus, maar over de jeugd. “Jongeren zijn hard geworden tot in hun ziel door teleurstelling, angst voor de toekomst en het kapot gaan van emotionele bindingen; het maakt eenzaamheid tot een van de ergste kwalen aan het eind van deze eeuw”, aldus Roger Schutz.

Zijn eigen gemeenschap is in zijn ogen te klein om als model te dienen voor verzoening tussen de grote kerken. Volgens hem verwacht God van niemand het onmogelijke. “Hij opent een pad naar gemeenschap, liefde, vrede van het hart en verzekert ons dat wij gemaakt zijn om te vergeven en om vergeving van anderen te aanvaarden.”