Gehandicapten slanken af: Kroket met mosterd kost acht oranje bolletjes

Van onze correspondent OISTERWIJK - “Verstandelijk gehandicapten worden te vaak beschouwd als ongelukkige mensen die je moet verwennen en die je alles maar moet geven wat ze lekker vinden. Helemaal fout. Ze worden veel te dik”, stelt directeur F. de Boer van het instituut voor verstandelijk gehandicapten De Hondsberg in Oisterwijk. Zijn instituut ontwikkelde daarom een speelse vermageringskuur.

Het systeem werkt met een 'stippenkaart', waarmee bewoners, van wie de meesten kunnen lezen noch schrijven, door met potlood te kleuren, kunnen zien wat en hoeveel zij op een dag mogen eten. Een kroket met mosterd 'kost' acht oranje bolletjes. Een appel slechts twee groene. Als de kaart vol is, mag er niets meer worden gegeten. Een beloningssysteem, dat voorziet in uitstapjes en 'extra' tractaties, moet er vervolgens voor zorgen dat de verstandelijk gehandicapte voldoende gemotiveerd raakt om zich lange tijd, “misschien wel voor de rest van het leven” aan de maximaal toegestane hoeveelheid voedsel te houden.

Losbladig

“Geen streng dieet, maar een leuke, aangename manier om af te slanken”, omschrijft orthopaedagoge en initiatiefnemer Sylvia Rasenberg, het 'eet-controle-programma'. De methode is vanaf komende week als losbladig boek verkrijgbaar. Vooralsnog alleen op aanvraag en niet in de reguliere handel. “We willen voorkomen dat ouders op eigen houtje met het systeem gaan experimenteren, wat zeer gevaarlijk kan zijn”, aldus Rasenberg.

De voorlopige onderzoeksresultaten van de kleurmethode, die volgende week officieel worden gepresenteerd, mogen er zijn. Van de ruim tachtig proefpersonen die aan het in 1991 in stilte begonnen project deelnamen (met een gemiddeld gewicht van 120 kilo) werden er zestig binnen een jaar veertig tot vijftig kilo lichter. Sommige mensen die de cursus met succes doorliepen, moeten binnenkort zelfs naar het ziekenhuis voor een figuurcorrectie. “Door hun gezonde eetpatroon hangen ze inmiddels een beetje los in hun vel”, schertst directeur De Boer.

De afgelopen jaren kreeg zijn instituut, dat onder meer wetenschappelijk onderzoek doet naar gedragsstoornissen van de tijdelijke bewoners, steeds meer verzoeken van artsen en dietisten om iets te doen aan het enorme overgewicht van hun verstandelijk gehandicapte bewoners.

Ook uit statistieken blijkt dat zwaarlijvigheid bij verstandelijk gehandicapten veel vaker voorkomt dan bij andere mensen. Door de vele kilo's overgewicht ontstaan levensgevaarlijke situaties. Vooral mensen die aan het zogeheten Prader-Willisyndroom lijden (een genetische afwijking die een onverzadigbare drang naar voedsel met zich brengt), eten zich soms letterlijk dood. In de meeste gevallen krijgen zij al voor hun twintigste te maken met hartproblemen en dichtgeslibde bloedvaten.

Rasenberg: “Er zijn kinderen bij die op hun achtste al meer dan 120 kilo wegen. Zij hebben altijd honger en zijn in staat om op elk moment van de dag enorme hoeveelheden voedsel naar binnen te werken, zonder dat zij ook maar ergens last van schijnen te hebben. Met onze methode kunnen wij nu gelukkig tijdig ingrijpen.”

Het Oisterwijkse 'eet-controle-programma' is geschikt voor vrijwel alle verstandelijk gehandicapten. “Maar”, aldus Rasenberg, “ook 'gewone' dikke mensen zouden er goed aan doen ons boek eens in te kijken...”