Vrouwen tegen 'verdrag zonder tanden'

DEN HAAG - Vrouwen die worden gemarteld, verkracht, verminkt of verhandeld als koopwaar, danwel anderszins gediscrimineerd worden, moeten een klacht tegen hun eigen regering kunnen indienen bij de Verenigde Naties.

Dat is tot nog toe onmogelijk, waardoor het VN-verdrag dat discriminatie van vrouwen verbiedt 'een verdrag zonder tanden' is. De ministers Van Mierlo (buitenlandse zaken) en Melkert (emancipatie) zullen zich binnenkort in New York, op de vergadering van de vrouwencommissie van de VN, hard maken voor dit 'individueel klachtrecht'.

De ministers vinden de herdenking dit jaar, dat vijftig jaar geleden door de Verenigde Naties de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens is opgesteld, een goed moment voor hun actie. In VN-kringen wordt allang gesteggeld over het internationaal klachtrecht voor vrouwen(organisaties). Veel regeringen komt het maar al te goed uit dat de VN tot nog toe geen procedures kent voor vrouwen, die een klacht tegen een regering willen indienen over discriminatie of (seksueel) geweld. Andere slachtoffers van mensenrechten-schendingen kunnen met beroep op internationale afspraken wel een procedure bij de VN beginnen tegen hun regeringen. Slachtoffers van geweld tegen vrouwen krijgen moeilijk erkenning omdat de misdaden tegen hen of vrouwendiscriminatie snel als 'huiselijk geweld en dus privé' of als 'cultureel bepaald' (zoals in het geval van besnijdenis, verkrachting door de echtgenoot of uitsluiting van meisjes van onderwijs) worden gekwalificeerd. De strijd voor het internationaal klachtrecht van vrouwen was al een van de afspraken van de wereldvrouwenconferentie, twee jaar geleden in Peking, maar heeft het - net als veel andere voornemens - nog steeds in VN-kringen niet gehaald.

'Geweld tegen vrouwen', en dan met name de strijd tegen vrouwenhandel, is overigens het enige onderwerp dat de Nederlandse regering serieus heeft opgepikt nà de wereldvrouwenconferentie in Peking. Een van de belangrijkste verplichtingen, te weten een concreet actieplan voor wat de Nederlandse regering denkt te doen met de vele andere beloftes van Melkert in Peking, had er al anderhalf jaar geleden moeten liggen, maar is er nog steeds niet.

Van Mierlo en Melkert waren gisteren de gastheren op een symposium in de Ridderzaal over bestrijding van geweld tegen vrouwen. De bijeenkomst met enkele honderd vertegenwoordigers van Nederlandse (vrouwen)organisaties was de afsluiting van een - voor de rest besloten - tweedaagse bijeenkomst van een dertigtal deskundigen uit verschillende landen, van Zambia tot Denemarken, die voorbeelden gaven hoe zij - als politieman, ambtenaar, in een vrouwenhuis, als arts of sociaal werker - optreden tegen geweld jegens vrouwen in hun land. Zij bespraken ondermeer hoe de internationale gemeenschap het best kan omgaan met traditionele, schadelijke en discriminerende gebruiken zoals de besnijdenis van miljoenen meisjes per jaar. Zo zijn er in Kenia goede ervaringen gemaakt met projecten waarbij meisjes - die anders als inwijdingsritueel in hun volwassen-zijn besneden werden - in plaats daarvan een tijd lang door de 'oude wijzen' in hun dorpen werden onderwezen in traditionele gebruiken. Dit werd geaccepteerd door de gemeenschap en behoedde de meisjes voor genitale verminking.

A4-tje

Ondanks de nuttige en zinvolle aanbevelingen uit de besloten bijeenkomst - die gistermiddag pas na de openbare bijeenkomst in de Ridderzaal op een A4-tje werden uitgedeeld - heerste er gistermiddag grote ontevredenheid onder de Nederlandse gasten, die geen enkele kans tot discussie met de internationale gasten kregen.

In een brief aan minister Melkert had de FNV bij monde van vice-voorzitter Kitty Roozemond al laten weten helemaal niet naar de Ridderzaal te komen. De FNV vond het een 'gemiste kans' dat op gezag van het ministerie alleen internationale deskundigen in Den Haag mochten brainstormen over geweld tegen vrouwen en “de brede kennis en ervaring van Nederlandse maatschappelijke organisaties daarbij niet werd meegenomen”, aldus Roozemond. De FNV vindt zo'n benadering, waarbij de Nederlandse regering op gesloten bijeenkomsten praat met internationale deskundigen over onderwerpen, die ook voor Nederlandse vrouwen spelen, in strijd met de afspraken van Peking. Immers, Nederland heeft daar ondertekend dat maatschappelijke organisaties intensief moeten worden betrokken bij beleidsdiscussies over vrouwenzaken.

“Door Nederlandse organisaties en actiegroepen buiten de deur te houden, lijkt Nederland zelf geen probleem te hebben met geweld tegen vrouwen, onze regering kan schitteren en blijft zelf lekker buiten schot”, brieste een deelneemster gisteren. “Zou iemand op die besloten bijeenkomst wel hebben ingebracht dat Nederland landen waar vrouwen om hun uiterlijk gestenigd kunnen worden, 'veilig' verklaart? En dat vrouwelijke vluchtelingen aan de Nederlandse grens precies 24 uur krijgen om hun traumatische verkrachtingen aan wildvreemde mannelijke ambtenaren uit te leggen?”