'Veel ergere middelen dan XTC op de markt'

Van een onzer verslaggevers AMSTERDAM - “Wil je er absoluut zeker van zijn dat je geen rotzooi binnenkrijgt, slik dan niets.” Dat advies geeft J. de Vlieger, drugsexpert van het politiekorps Rotterdam-Rijnmond aan jongeren die XTC-pillen zouden willen gebruiken. “Je weet nooit wat er in zit, ook niet na een oppervlakkige test.”

De ophef over de verspreiding van het spierverslappende geneesmiddel atropine in XTC-pillen en de eventuele nadelige gevolgen voor de volksgezondheid, ontgaat De Vlieger echter enigszins. Het middel dat onlangs onder meer in Amsterdam, Rotterdam, Haarlem, Zaandam en Eindhoven werd aangetroffen, kan hart- en ademhalingsproblemen veroorzaken. Gebruikers kunnen last krijgen van hevige hallucinaties die uren kunnen aanhouden.

“Er zijn veel ergere middelen die producenten van XTC op de markt brengen”, weet De Vlieger. Hij geeft als voorbeelden het narcosemiddel ketamine, coffeïne en nicotinezuur. “Of die middelen echt gevaar opleveren voor de gezondheid, hangt altijd af van de dosis waarin ze in XTC-tabletten voorkomen.”

Bij de tot dusver geanalyseerde pillen varieert het atropinegehalte van 0,5 tot 3 milligram per tablet. Bij de drugsinfolijn zijn vier gevallen gemeld van gebruikers die door atropinepillen in de war zijn geraakt. Uit de literatuur blijkt dat de stof atropine slechts in één enkel geval heeft geleid tot een dodelijke afloop. Het betrof een kind dat 10 milligram had binnengekregen. Overigens niet via het slikken van een XTC-pil.

Onderzoek

Desondanks is het openbaar ministerie een groot, landelijk onderzoek begonnen naar de herkomst van de atropinepillen. Dat maakte de Bossche persofficier mr. E. Stokman van het speciale XTC-team van justitie, de unit synthetische drugs, gisteren bekend. In dit onderzoek werken diverse politiekorpsen samen met de CRI. Het XTC-team wil de herkomst zo snel mogelijk achterhalen, omdat er groot gevaar voor de volksgezondheid zou bestaan. Minister Borst van volksgezondheid noemt de vervuiling van de XTC-markt een “zorgelijke ontwikkeling”.

Het Trimbos-instituut voor verslavingszorg in Utrecht noemt in een persbericht “de paniek over dodelijke pillen overdreven”. Het instituut laat met de overige twintig deelnemers van het Drugs informatie en monitoring systeem (DIMS) weten, dat de ophef “niet gerechtvaardigd wordt door de werkelijke risico's die het gebruik met zich meebrengt”.

Het echte gevaar schuilt volgens deze organisaties eerder in het vertraagde effect van atropinegebruik. XTC werkt vrijwel onmiddellijk, atropine pas veel later. Dat kan ertoe leiden dat gebruikers meer of andere middelen erbij gaan slikken met alle onvoorspelbare gevolgen van dien.

Verbeterde nationale wetgeving heeft het XTC-producenten nagenoeg onmogelijk gemaakt om legaal aan grondstoffen voor de synthetische drug te komen. Dat leidde ertoe dat ze volop gingen experimenteren in hun illegale laboratoria om hun pillen toch maar een geestverruimend effect te kunnen geven. De diversiteit aan 'XTC-bestanddelen' is daardoor flink toegenomen.

De Stichting Adviesburo Drugs wist al twee weken dat er een atropinepil in omloop was. De Amsterdamse stichting wilde de gebruikers via folders daarvan op de hoogte brengen. Zij werd verrast door het media-alarm van het afgelopen weekeinde, aldus haar directeur, August de Loor, gisteren.

Evenals de Stichting Adviesburo Drugs gelooft het Trimbos Instituut dat het verspreiden van informatie aan XTC-gebruikers en het testen van pillen op houseparty's zeer effectief werkt. “Uit het verleden blijkt dat de combinatie van deze maatregelen het meest effectief is. In het algemeen verdwijnen daardoor binnen korte tijd pillen van de markt, zonder grote problemen of grote paniek te veroorzaken”, aldus het instituut.

Drugsdeskundige De Vlieger heeft daar zo zijn twijfels over. “Die testen op houseparty's geven nooit voor honderd procent zekerheid. Het zijn tamelijk oppervlakkige testen, waarmee je een middel als atropine beslist niet kunt aantonen in XTC-pillen.”