Investeringen in buitenland gaan niet ten koste van werk in Nederland

Van onze redactie economie DEN HAAG - Investeringen van Nederlandse bedrijven in het buitenland leiden niet tot minder export en werkgelegenheid in Nederland. Grote en middelgrote ondernemingen verwachten zelfs dat de export en de banengroei daardoor nog verder zullen toenemen.

Tot die verrassende conclusies komt het jaarlijkse conjunctuuronderzoek van de Nationale Investeringsbank (NIB). Van de 311 ondervraagde Nederlandse bedrijven - gemiddelde omzet tussen de 100 miljoen en 5 miljard gulden en meer dan 100 werknemers - zegt in de industriesector één op de drie de afgelopen drie jaar in het buitenland te hebben geïnvesteerd. Het betrof daarbij vooral overnames. Die trend zal zich volgens de NIB ook de komende jaren doorzetten.

Anders dan weleens wordt verondersteld, blijkt dat verplaatsing van de activiteiten naar het buitenland niet wordt ingegeven door lagere loonkosten elders. Ruim driekwart van de ondervraagden zegt het buitenland op te zoeken teneinde de eigen markt te verbreden. Kostenoverwegingen liggen bij slechts 29 procent van de bedrijven aan een buitenlandse investering ten grondslag. Risicospreiding, het derde motief, wordt door 18 procent van de ondervraagden aangevoerd.

- Vervolg op pagina 6

Export hoger na investering in buitenland VERVOLG VAN PAGINA 1

Volgens ruim de helft van de door de Nationale Investeringsbank ondervraagde bedrijven heeft een buitenlandse investering een positief effect op de Nederlandse export. Volgens 41 procent is er geen effect, en slechts 6 procent verwacht een negatieve bijdrage.

Ten aanzien van de werkgelegenheid liggen de meningen in dezelfde lijn. Volgens 61 procent van de ondervraagden heeft een buitenlandse investering geen effect op de Nederlandse werkgelegenheid, 28 procent verwacht een positief effect en slechts 11 procent denkt dat overnames in het buitenland leiden tot afbraak van het aantal Nederlandse banen.

Van de ondervraagde bedrijven die nog niet in het buitenland actief zijn, zegt 15 procent daarvoor wel plannen te hebben.

De Europese Unie is bij de bedrijven die buiten de grenzen investeren, het meest in trek: 60 procent noemt de EU als belangrijkste bestemming. Daarna volgen Zuid-Oost-Azië (20 procent), Oost-Europa (19) en de Verenigde Staten (13).

Bij 48 procent van de ondernemingen overheerst optimisme voor 1997. Daarmee ligt hun vertrouwen op hetzelfde hoge niveau als eind 1995, zo blijkt uit de door de NIB opgestelde 'optimisme index'. Gevraagd naar de verwachtingen voor 1997 bleken de ondernemers over de werkgelegenheid nog hoopvoller gestemd dan vorig jaar. Het aantal bedrijven met openstaande vacatures lag met 50 procent duidelijk hoger dan eind 1995, toen 43 procent van de ondernemingen meldde werknemers te zoeken. Voor dit jaar verwacht de industrie voor het derde achtereenvolgende jaar een toename van het aantal arbeidsplaatsen.

De daadwerkelijke ontwikkeling van de industrie in 1996 kwam vrijwel overeen met de verwachtingen die de ondervraagde bedrijven in december 1995 uitspraken. Winst en omzet bleven wel iets achter bij de inschattingen van de ondernemers, maar de werkgelegenheid, investeringen en de economie ontwikkelden zich juist wat gunstiger.