Van het ene naar het volgende schandaal

AMSTERDAM - Meer dan ooit staat het profvoetbal in het teken van het grote geld en allerlei schandalen die hier blijkbaar onlosmakelijk mee zijn verbonden. De spelersvakbond VVCS wankelt, nu voor de zoveelste keer het personeel verdacht is. Peter Gerards en Sigi Lens zijn ontslagen. In het voetbalwereldje gonst het van de geruchten. Hebben de in opspraak geraakte contractbegeleiders tonnen of zelfs miljoenen guldens aan een deal met een sportmerk overgehouden?

De VVCS heeft zich decennia lang sterk gemaakt voor de afschaffing van het transfersysteem. Achteraf is het wonderlijk dat het juridisch op het eerste oog al zo wankele systeem nog zo lang intact is gebleven. Aan het eind van een contractperiode zijn en dan een ex-werkgever treffen die voor jou als werknemer nog kapitalen kan vragen aan een volgende werkgever - het was een absurde situatie.

Maar de VVCS kan uiteraard niet blind zijn voor de effecten die nu door het Bosman-arrest worden veroorzaakt. Jonge voetballers, vaak niet eens internationals, laten hun al dan niet in de hoek van de vakbond verkerende zaakwaarnemers salarissen van tonnen tot miljoenen per seizoen vragen. De markt is zo zeer op hol geslagen, dat in veel gevallen aan die verlangens van de spelers en hun adviseurs wordt voldaan. En niemand die zich bij de clubs of de vakbond lijkt af te vragen of het wel zo gezond is wanneer jongens van rond de twintig jaar meervoudig miljonair zijn.

Superliga De gekte die de kortstondige miljoenenstroom van Sport 7 heeft veroorzaakt, zal waarschijnlijk grote gevolgen hebben. Het echec met de zender wordt door de topclubs gebruikt om een sanering door te voeren. De BV Eredivisie en een Superliga zijn dit seizoen de trefwoorden voor de top-drie en de rest van de eredivisie, die door heeft dat men nu moet aanhaken om niet voor goed in het schemergebied van semi-profvoetbal van eerste divisie en top-amateurs te belanden. De eerste divisie krijgt nog twee jaar lang veel geld toegestopt, daarna moet men zelf overleven en mag men beschikken over de grootmoedig geschonken inkomsten van het Nederlands elftal.

Gelet op de enorme bedragen die momenteel aan de spelers worden betaald, is het niet verwonderlijk dat allerlei randfiguren opduiken teneinde hun persoonlijke slag te slaan. De transferhandel blijft bloeien. Einde contract of geen einde contract, dat maakt niet veel uit. Handel vormen vooral de betere spelers wier verbintenis nog niet is afgelopen.

De affaire-Lens/Gerards betekent waarschijnlijk nog maar het begin van een reeks beschuldigingen en mogelijk ook onthullingen. Het wachten is bijvoorbeeld op de Sparta-tweeling Dennis en Gérard de Nooijer. In klein comité is bekend dat deze Spartanen graag eens een boekje zouden open doen over de handel en wandel van met name Peter Gerards. Zodra de twee Zeeuwen zich juridisch gedekt weten, mag uit hun hoek nieuwe tegenwind, mogelijk zelfs een storm, voor Gerards worden verwacht. Het is bepaald niet uitgesloten dat die storm deze week al opsteekt.

De schandalen en alle geldsmijterij hebben het betaald voetbal geplaatst in de sfeer van onbetrouwbare sport; het gebied waar met name het wielrennen en het boksen patent op hadden. Alle vuiligheid irriteert ongetwijfeld de fans, voor zo ver zij zich nog niet hebben afgewend. Anderzijds is er ook een categorie, die smult van de onbetrouwbaarheid in voetballand. In Engeland doen de boulevardbladen zelfs prima zaken met het omkopingsschandaal rond onder anderen de keepers Bruce Grobbelaar en Hans Segers. In geuren en kleuren wordt het bijzondere leven van Grobbelaar uit de doeken gedaan. Ook Segers wordt niet gespaard. De Nederlander probeerde zich te verdedigen met de tegenwerping dat hij niet vals heeft gespeeld en dat hij zijn rijkdom mede te danken heeft aan een handeltje in gestolen auto's . . .

Nieuw is deze ranzigheid trouwens niet. Veertig jaar geleden lustte men er zelfs in het op het oog nog zo keurige Nederland al pap van. Wim Landman, de doelman van Holland Sport en het Nederlands elftal, liet zich omkopen door enkele randfiguren die supporters waren van BVV uit Den Bosch. Landman nam het foute geld aan. Hij kreeg er korte tijd later geweldig veel spiijt van. De klasserijke keeper gaf het geld ook terug, maar de zaak lekte uit en Landman werd langdurig geschorst. Hij viel ten prooi aan depressies. In 1975 pleegde hij op het Centraal Station van Rotterdam zelfmoord.

Vuile handen In de jaren vijftig was er in Nederland met Wim Hendriks nog een international, van wie door de KNVB werd vermoed dat hij vuile handen had. Het was op de laatste dag van de eerste officiële competitie betaald voetbal dat De Volewijckers van De Graafschap moest winnen om RBC voor te blijven in de strijd om een plaats in de hoofdklasse. De Graafschap had die promotie al te pakken. Op het Mosveld in Amsterdam-Noord kwam De Graafschap met 0-2 voor. Spil Wim Hendriks, drievoudig international, stapelde vervolgens fout op fout. Aan het eind van de wedstrijd was het 3-2 voor De Volewijckers.

Een commissie van onderzoek onder voorzitterschap van KNVB-voorzitter Hans Hopster bekeek het zaakje en even later maakte de strafcommissie bekend dat 'de speler W.Hendriks tijdens De Volewijckers-De Graafschap met opzet niet zodanig heeft gespeeld als redelijkerwijs van iedere speler mag en moet worden verwacht'.

Heden ten dage zou deze 'bewijsvoering' nooit en te nimmer tot een schorsing leiden, maar in de zomer van 1955 werd Hendriks voor drie maanden uitgesloten. Toen zijn schorsing er op zat, begin november 1955, zorgde de commissie van beroep voor eerherstel van Hendriks, die toen inmiddels onder contract stond bij KFC. Dat eerherstel woog voor de critici van het toen nog maar net begonnen profvoetbal veel minder zwaar dan hun vaste overtuiging dat deze beroepssport een dubieus zaakje was. Precies zoals er heden ten dage door een groeiend aantal mensen tegenaan wordt gekeken.