'EU-kandidaten moeten politie op orde hebben'

BIRMINGHAM - De Oost-Europese landen die lid willen worden van de Europese Unie moeten niet alleen hun economie op orde hebben, maar ook beschikken over een goed functionerende politie en justitie om criminaliteit en illegale immigratie te bestrijden.

Nu al heeft de Unie er last van dat Oost-Europese landen gebrekkige grenscontroles uitvoeren, waardoor illegale immigratie toeneemt. Maar ook het geldverkeer in Oost- en Midden-Europa ontbeert goede wetgeving. Criminele organisaties gebruiken de regio voor grootschalige witwaspraktijken. “Het probleem van de georganiseerde misdaad in Oost-Europa wordt steeds groter”, zei de Britse minister van binnenlandse zaken Jack Straw gisteren tijdens een bijeenkomst van de EU-ministers van justitie en binnenlandse zaken. Volgens de bewindslieden zijn Midden- en Oost-Europa zich aan het ontwikkelen tot 'veilige havens' voor de internationale misdaad.

De EU-ministers willen met de nieuwe lidstaten niet ook hun mafia binnenhalen. Ze willen dat in de onderhandelingen eind maart met Polen, Tsjechië, Hongarije, Slovenië en Estland, niet alleen wordt gekeken hoe ver de landen zijn met hun markteconomie, maar ook met hun rechtsstaat. “Is de rechtspraak onafhankelijk, de politie neutraal, zijn er goede asielprocedures”, gaf Straw als voorbeeld.

Met name Duitsland benadrukte ook het belang van goede grenscontroles. Het land is als de dood dat het straks met grote hoeveelheden illegale migranten komt te zitten die van lekken in de Poolse grenscontroles gebruik maken. Gezien de risico's die uitbreiding van de EU met zich meebrengt, willen de ministers van justitie en binnenlandse zaken een belangrijk rol in het uitbreidingsproces, dat tot nu toe vooral een zaak is geweest van de ministers van buitenlandse zaken. Ze willen hun eigen eisen kunnen stellen.

Zij kregen daarvoor de steun van Europees commissaris Anita Gradin van justitie, die al herhaaldelijk heeft gewaarschuwd dat het niet genoeg is om te kijken of de kandidaatlanden het economisch goed doen. Ze vindt dat een groter deel van de Europese steun voor Oost-Europa moet gaan naar bijvoorbeeld opleiding van douane-beambten en politie-personeel, anders krijgt de Unie straks grote problemen.

Om de kandidaatstaten te dwingen de georganiseerde criminaliteit aan te pakken, wil de EU in mei met hen allen een 'anti-misdaad-pact' sluiten. Naast de landen waarmee eind maart de onderhandelingen beginnen, zijn dat Roemenië, Bulgarije, Letland, Litouwen en Slowakije. Dat pact is weliswaar niet bindend, maar volgens EU-zegslieden gaan de kandidaatlanden daarmee wel een 'serieuze politieke verplichting' aan om de strijd tegen de misdaad ernstig te nemen.