Het tij keert zich tegen de zelfstandige supermarkten

Van onze redactie economie HAARLEM - De zelfstandige kruideniers hebben zich vorig jaar kunnen handhaven ten opzichte van de grote ketens, zoals Albert Heijn, Edah, Jac. Hermans en De Boer. Maar in de naaste toekomst zullen de zelfstandigen terrein verliezen.

Die conclusie kan worden getrokken uit een bedrijfsvergelijking in de levensmiddelendetailhandel, gepubliceerd door het accountantskantoor Deloitte & Touche. Het bureau voorziet dat in de periode 1993-'98 het aantal grote supermarkten met een verkoopoppervlakte van duizend vierkante meter of meer zal toenemen van 493 tot 655 en juist dit winkeltype zal voornamelijk geëxploiteerd worden door de grote ketens van filiaalbedrijven.

Rijdende winkels

Tegelijkertijd zal het aantal kleine winkels (minder dan honderd meter verkoopoppervlak) en rijdende winkels naar raming van de Deloitte & Touche meer dan halveren. In deze sector is het filiaalbedrijf - de grote ketens - vrijwel niet vertegenwoordigd. Datzelfde geldt voor de 'superettes', waarvan er ook nog een aantal zal verdwijnen. Zelfstandigen werken doorgaans nauw samen met grossiersbedrijven als Schuitema, Unigro, Markant of Karsten. Unigro zag vorig jaar haar aandeel op de Nederlandse markt met een half procent teruglopen tot 9,5 procent en schreef dat in het laatste jaarverslag toe aan het verdwijnen van kleine winkels die bij deze grossier kochten.

De marktverdeling tussen grote en kleine supermarkten was de afgelopen tien jaar ongeveer stabiel, nadat in de jaren daarvoor de grote filiaalbedrijven duidelijk marktaandeel hadden gewonnen. Vorig jaar hadden de zelfstandige supermarkten een marktaandeel van 33,5 procent.

Maar uit de analyse blijkt dat aan de tien jaar van rust een einde is gekomen: het tij is weer gekeerd ten gunste van de grote supermarktketens. Vorig jaar steeg de omzet in de zelfstandige levensmiddelendetailhandel met 0,8 procent. De grote supermarkten kwamen boven dit gemiddelde uit; bij kleine winkels daalde de omzet. De consument blijkt in toenemende mate de voorkeur te geven aan grotere winkels, meent Deloitte & Touche.