Een gerespecteerd beroep voor Mohammed: imam

Ik ken een Marokkaanse man. Hij is 63 en inmiddels met de vut. In Nederland 'hopte' hij jarenlang van schoonmaakbaantje naar schoonmaakbaantje. Eerst werkte hij bij verschillende hotels in Den Haag en later bij zorginstellingen. Toen zijn vrouw en kinderen in Nederland kwamen wonen, had hij zelfs twee baantjes tegelijk. Er bleef weinig tijd over om in de avonduren Nederlands te leren. Na 33 jaar spreekt hij deze taal nog steeds niet goed.

Als imam had hij in Marokko een functie met veel maatschappelijk aanzien. Hij was in dienst van een dorpsgemeenschap als voorganger voor de dagelijkse gebeden, en gaf koranles aan jonge kinderen. Hij kent de zestig verzen van de Koran uit het hoofd en is in staat enige duizenden citaten van de profeet Mohammed te reproduceren en te duiden. Zijn kennis van de Koran gaat zover dat hij de kunst van het maken van amuletten verstaat. Aan amuletten (koranteksten die mensen bij zich dragen) wordt een genezende werking tegen kwalen toegekend.

Al deze kennis wist hij in Nederland niet te verzilveren. Na een week sjouwen met emmers, poetsdoeken en bezems, ontving hij af en toe op zondag mensen die een amulet kwamen halen. Dat deed hij blijkbaar goed, want de mensen bleven komen. Onder zijn landgenoten is hij een gerespecteerd iemand. Hij is imam Mohammed. Op zijn werk was hij een van de vele Marokkaanse schoonmakers.

Toen hij twee jaar geleden met de vut ging, vroeg hij of ik naar zijn afscheid wilde komen. Zijn baas sprak hem toe zoals een vader doet als hij zijn kind naar bed brengt. Alsof zijn gebrekkige beheersing van het Nederlands hem ook minder verstandelijke vermogens had gebracht. Hij kreeg een fiets cadeau die hij nooit heeft gebruikt. Hij had geen zin om op zijn drieënzestigste te leren fietsen.

Imam Mohammed en ik praten regelmatig met elkaar. Onze gesprekken gaan vaak over religie, over normen en waarden, over Amerika, over Saddam Hoessein en over Wim Kok. Hij is geïnteresseerd in de politiek, maar stemmen doet hij alleen omdat hij mij niet wil teleurstellen. ,,Kok is hun minister-president en Nederland is niet mijn land'', zei hij vaak. In het verleden vertrouwde hij me wel eens toe dat hij in elk geval in Marokko begraven wilde worden.

Nu hij de bezem terzijde heeft geschoven, heeft hij tijd voor Koranstudie. Enkele maanden geleden is imam Mohammed in contact gekomen met een Haags project om hulp te verlenen aan moslims die geen baat hebben gevonden bij de reguliere gezondheidszorg. Het gaat om mensen die soms langdurig pillen slikken of onder behandeling zijn bij specialisten, psychotherapeuten of psychiaters. Men verwijst deze patiënten door naar mensen zoals imam Mohammed in de hoop dat hun gezondheid erop vooruit gaat.

Dat is nieuw, want nog maar enkele jaren geleden weigerde de reguliere gezondheidszorg elke toenadering of samenwerking met gebedsgenezers.

De weinige literatuur waarin gebedsgenezing wordt beschreven, laat zien dat patiënten die deze behandeling ondergaan inderdaad beter kunnen worden. Ook mensen met een christelijke achtergrond blijken soms baat te hebben bij gebedsgenezing. Mensen die bij het project betrokken zijn, hebben Mohammed gevraagd regelmatig spreekuur te houden. Zo kunnen huisartsen en specialisten uitbehandelde maar niet genezen moslims een tweede kans geven.

Zij hebben voor hem ook een visitekaartje gemaakt. Zijn beroep luidt: imam. De ex-schoonmaker houdt nu wekelijks spreekuur en er is veel vraag naar zijn diensten. Hij schrijft amuletten en behandelt mensen met sappen van natuurlijke producten waaraan in de Koran of in de Hadith (uitspraken van de profeet) een genezende werking wordt toegekend. Mensen hechten veel waarde aan zijn behandeling en zeggen niet zelden dat ze er baat bij hebben. Wetenschappelijk mag het allemaal niet bewezen zijn, maar wat maakt dat uit.

Doordat hij de laatste tijd regelmatig aan tafel zit met mensen van het project om de voortgang te bespreken, heeft hij ontdekt dat zijn Nederlands wel erg tekort schiet. Dus heeft hij zich laten testen voor een cursus Nederlands.

Over remigreren hoor ik hem de laatste tijd niet zo vaak meer. Zou dat te maken hebben met het feit dat hij eindelijk zijn kennis kan aanspreken om mensen te helpen? Door de erkenning die hij op latere leeftijd heeft gekregen, is hij zijn minderwaardigheidscomplex kwijt geraakt. De ex-schoonmaker, alias imam Mohammed, heeft dezelfde achternaam als ik. Hij is mijn vader.

Ahmed Aboutaleb, directeur van het Instituut voor multiculturele ontwikkeling Forum, schrijft om de week op Podium