Ontmoetingen langs een bevroren zee

Op toneelstukken gebaseerde films lopen het risico dat de bron te zichtbaar blijft: te veel dialoog, te weinig locaties. Acteur Alan Rickman heeft dat risico voor zijn regiedebuut op radicale en effectieve wijze weten te vermijden. 'The winter guest', naar het gelijknamige toneelstuk van Sharman Macdonald, is opgenomen aan de kust van de Schotse landtong Fife, ten noorden van Edinburgh. De uitloper van de Noordzee heet Firth of Forth - een naam uit een koud sprookje - en in de winter is de zee bevroren.

Achteraf blijkt dat de bevroren zee met computerbeelden is gecreëerd, maar dat doet geen afbreuk aan de wonderbaarlijke locatie die Rickman heeft gevonden. Het witte maanlandschap biedt een prachtige achtergrond voor het kille gevoelsleven van de personages.

Centraal staat de moeizame relatie tussen fotografe Frances en haar moeder Elspeth, gespeeld door Emma Thompson en haar werkelijke moeder Phylidda Law. Frances rouwt om haar overleden man, Elspeth rouwt om haar rouwende dochter. Tijdens hun wandeling langs de bevroren zee zijn we getuige van drie andere ontmoetingen. Breekbaar en onhandig is de toenadering tussen Frances' vijftienjarige zoon en het stoerste meisje uit het dorp. Twee jochies spijbelen van school, struinen langs de kust en proberen elkaar te overtuigen van hun volwassenheid. En in de rol van de oude-mannetjes-in-de-loge uit de Muppet Show zien we twee oude dames die, op weg naar een begrafenis van iemand die ze niet kennen, op geestige wijze het dorpsleven beroddelen. Vier koppels op een koude dag in Schotland, elk van hen twijfelend tussen liefde en afstand.

Niet alleen de identiteit van de winterse gast blijft voor meerdere interpretaties vatbaar. Kenmerk van Macdonalds tekst - overigens geschreven op verzoek van Rickman, die het al eerder als toneelstuk regisseerde - en Rickmans benadering is een enigszins cryptische, melancholieke sfeer, met suggesties die niet volledig worden ingevuld. Vooral in de door verdriet om zijn ouders geremde seksuele nieuwsgierigheid van de zoon werkt deze aanpak uitstekend, en iets minder in het verhulde conflict tussen moeder en dochter. Alle acteurs zijn op hun plaats, met de jonge Gary Hollywood en Arlene Cockburn als namen om te onthouden. Emma Thompson, normaliter niet vies van enig geschmier, speelt ingetogen en oprecht. Net als landgenoot en collega Gary Oldman in diens regiedebuut 'Nil by mouth' blijkt Alan Rickman als regisseur over nuances te beschikken die in zijn rollen vaak ontbreken.