Amakudari: afdaling vanuit de hemel

Van onze redactie economie UTRECHT - In Japan zijn nauwe contacten tussen overheid en bedrijfsleven schering en inslag.

'Amakudari' - letterlijk: afdaling vanuit de hemel - heet het veel voorkomende verschijnsel dat top-ambtenaren van het nu in opspraak geraakte ministerie van financiën, later bij banken op hoge posten komen.

Geert Embrechts, Japan-deskundige bij de Rabobank, zegt dat het amakudari-systeem er op neer komt dat ambtenaren (die bij het ministerie van financiën zijn gaan werken) toezicht moeten houden op het beleid van hun voormalige bazen bij de banken.

“Omdat het 'senioriteitsbeginsel' in Japan nog steeds een belangrijke rol speelt, is vaak gesuggereerd dat deze informele relaties het toezicht op de banken hebben aangetast.”

Volgens recent onderzoek zijn vooral banken waar veel ambtenaren zijn 'neergestreken', de laatste tijd in problemen gekomen.

Het omkoopschandaal in verband waarmee de Japanse minister van financiën Hiroshi Mitsuzuka gisteren moest opstappen, staat evenmin op zich zelf. De Japanse krant Yomiuri schrijft dat de Japanse banken de afgelopen vijf jaar zeker veertien hoge functionarissen van het ministerie van financiën en de Japanse centrale bank smeergeld hebben betaald. Dit zou zijn gebleken uit intern onderzoek bij banken.

Dai-Ichi Kangyo, een van de vier banken die er sinds maandag van worden verdacht twee hoge ambtenaren te hebben gefêteerd in ruil voor informatie over op handen zijnde inspecties, noemt dit soort corruptie een “jarenlange praktijk”. Als gunst kregen de top-ambtenaren onder meer uitnodigingen voor golf-wedstrijden en goedkope geldleningen.