Europese energiebelasting staat op stapel Europese Top

Bedrijven in Europa mogen vanaf 2004 hun eigen energieleverancier kiezen. Wanneer dat voor de huishoudens het geval zal zijn wordt volgend jaar beslist. Er komt ook een Europese energiebelasting. Dat is zaterdag besloten op de EU-top in Barcelona.

Terwijl de toppers binnen vergaderden, trok buiten een demonstratie van 250000 anti-globalisten door de stad. Na afloop begon een deel van hen ruiten van banken in te gooien en brandjes te stichten. De politie schoot rubberkogels en traangas af om de menigte te verspreiden. Zeker tien mensen raakten gewond, de politie verrichtte 38 aanhoudingen.

Met de gedeeltelijke opening van de markt voor elektriciteit en gas komen de Europese leiders vooral Frankrijk tegemoet. Hoewel alle andere lidstaten de energiemarkten eerder en verder hadden willen openen, sprak premier Kok toch van een 'beduidend resultaat'. ,,De sombere voorspellingen tevoren dat Europa met zijn hervormingsbeleid op een dood tij zit, zijn niet uitgekomen.''

De vrije markt voor elektriciteit en gas is een belangrijke voorwaarde om op wereldschaal te kunnen concurreren. Europa wil in 2010 de sterkste economie ter wereld zijn.

Frankrijk heeft zich steeds verzet tegen de liberalisering van de energiemarkt. Parijs zegt vooral de Franse consument te willen beschermen en de prijzen laag te willen houden, maar staat ook onder druk van de vakbonden. Die vrezen voor banenverlies bij het staatsenergiebedrijf Electricité de France.

President Chirac reageerde zaterdag na afloop van de EU-top in Barcelona dan ook tevreden. De Fransen zullen voorlopig immers geen last hebben van buitenlandse energiebedrijven, die stroom of gas aanbieden aan particulieren. Met de presidentsverkiezingen van volgende maand in het verschiet, hadden de kandidaten Chirac en Jospin zich geen beter resultaat kunnen wensen.

,,We hebben onze partners met goede argumenten kunnen overtuigen'', zei Chirac. De vrije keuze voor huishoudens blijft voor Frankrijk praktisch onbespreekbaar. Officieel blokkeerde Parijs dat onderdeel van de voorstellen om sociale redenen. De Fransen eisen harde garanties dat ook in een vrije markt rekening wordt gehouden met gezinnen in financiële problemen. Zij moeten, zoals nu, kunnen genieten van een minimale stroomvoorziening. Parijs eist dat er een Europese richtlijn komt voor publieke diensten, waarin staat dat iedereen recht heeft op een aansluiting.

Of Frankrijk, met de verkiezingen achter de rug, volgend jaar wel door de knieën gaat, valt nog af te wachten. De Franse premier Jospin wees erop dat liberalisering niet betekent dat de prijzen voor gas en stroom automatisch dalen. In Zweden, waar de markt helemaal vrij is en vele aanbieders actief zijn, is dat volgens hem niet het geval.