'Postbank is geen gemeentehuis'

De Postbank trekt zich de komende jaren terug uit honderden postagentschappen. Maar daar komen andere mogelijkheden voor terug, zegt directievoorzitter Ludo Wijngaarden. Hij reageert op de roep van maatschappelijke organisaties om de agentschappen open te houden.

AMSTERDAM - PvdA-fractievoorzitter Ad Melkert zei onlangs dat alle plaatsen met meer dan 5000 inwoners een bankfiliaal moeten hebben. ,,We hebben dat eens nagekeken'', zegt Postbank-topman Ludo Wijngaarden, ,,en daar zitten we al, op dertig plaatsen na. Binnen ING kijken we nu of we in die dorpen ook aanwezig kunnen zijn.''

Wijngaarden wil maar gezegd hebben dat het ING-concern, waar de Postbank onderdeel van is, wel degelijk rekening houdt met haar maatschappelijke verantwoordelijkheid. ,,We zijn nu eenmaal een groot bedrijf in de Nederlandse samenleving.'' Maar ING is wel beursgenoteerd en moet dus winst maken voor de aandeelhouders. Dat geldt, sinds de privatisering in 1986, ook voor de voormalige Postgiro en Rijkspostspaarbank.

,,We zijn een gewone financiële instelling, niet een soort gemeentehuis'', zegt Wijngaarden. ,,Onze diensten kosten geld en dat moet uit de lengte of de breedte komen. Dus is er meer efficiency nodig.'' Bovendien is het aantal balietransacties de afgelopen jaren zeer sterk afgenomen. ,,Bij sommige agenten komt twee keer per maand iemand geld storten.''

Het zijn niet de minsten die de Postbank aanspreken op haar maatschappelijke verantwoordelijkheid. De Vereniging Nederlandse Gemeenten, middenstandsorganisatie MKB Nederland en de Consumentenbond riepen de Tweede Kamer onlangs op om met behulp van de Postbankwet de sluiting van post agentschappen een halt toe te roepen.

Dat is volgens Wijngaarden een misverstand. ,,Het verplicht openhouden van onze vestigingen is niet in overeenstemming met het karakter van de Postbankwet. Die was destijds vooral bedoeld om de werkgelegenheid bij Postkantoren BV te garanderen.'' Postkantoren BV is een samenwerkingsverband van de Postbank en PTT Post.

In de komende jaren blijven slechts 800 van de meer dan 1600 eigen vestigingen van Postkantoren BV met een volledig assortiment open. Daarnaast blijven bankzaken mogelijk bij circa 300 van de 1300 nieuwe servicepunten, die worden uitgebaat door franchisenemers. De overige servicepunten bieden een beperkte mogelijkheid om geld op te nemen.

De franchisenemers zijn vaak anderen dan de traditionele agenten, zoals tabakswinkeliers en kiosk-eigenaren. ,,Daar zit veel onvrede'', weet Wijngaarden. ,,In dezelfde omgeving verhuist het agentschap van de ene plek naar de andere.'' De Postbank kiest vaker voor buurt supers, omdat die al een beveiligde kassa hebben waar veel contant geld in en uit gaat.

Toch kan het vooral voor ouderen lastig zijn dat hun vertrouwde agent verdwijnt. Wijngaarden erkent dat, maar benadrukt dat de Postbank al veel doet voor ouderen. ,,Zo hebben wij de mogelijkheid, voor mensen die hun pincode niet kunnen onthouden, om een vrijstelling te krijgen.'' De vraag is of de vele ouderen met alleen AOW, die weinig gebruik maken van bankdiensten, nog wel interessante klanten zijn voor de Postbank. ,,Jawel'', zegt Wijngaarden, ,,als ze zich maar een beetje laten sturen in hun gedrag.'' Dat wil zeggen: minder storten, meer overschrijven, het liefst met automatische incasso.

Het verwijt dat de Postbank de leefbaarheid van de woonomgeving aantast, is niet terecht, meent de topman. ,,Men mag ons niet vragen alle maatschappelijke verantwoordelijkheid, tot aan het laatste individu, te dragen. Dat is niet redelijk.'' Sterker nog, volgens Wijngaarden is juist de overheid zelf begonnen met de onttakeling van de voorzieningen op het platteland. ,,De kaalslag in de dorpen, die ik persoonlijk ken, is niet veroorzaakt door de banken en zeker niet door de Postbank. Gemeentehuizen, politieposten en scholen zijn ons voorgegaan. De overheid heeft stevig bijgedragen aan de de versobering van de dorpen. En waarom zouden wij meer verantwoordelijkheid dragen dan de overheid?''

Minister Zalm heeft de gezamenlijke banken inmiddels gevraagd de toegankelijkheid van het betalingsverkeer te onderzoeken. Morgen presenteert de Nederlandse Vereniging van Banken haar conclusies.

Wijngaarden ziet wel wat in de mogelijkheid om klanten van andere banken ook in de postkantoren geld te laten opnemen aan de balie. ,,We kijken nu naar wat dat kost. Maar het is voor de andere banken nog geen uitgemaakte zaak dat hun klanten direct contact krijgen met de concurrentie.''

Binnen ING ligt de uitwisseling van diensten gemakkelijker. Wijngaarden verwacht dat binnen enkele jaren klanten van de Postbank ook terecht kunnen bij meer dan 200 kantoren van ING Bank en omgekeerd. En daar komen de 480 kantoren van de Regio Bank, geëxploiteerd door assurantie-tussenpersonen, nog bij. Wijngaarden: ,,Opgeteld hebben we by far de meeste vestigingen.''