Windmolens leveren te luxe druppel op gloeiende plaat

Windenergie dringt het verbruik van fossiele brandstof niet terug en draagt dus nauwelijks bij aan het oplossen van de CO2 problematiek. Bovendien is ze veel te kostbaar, zodat er voor echte oplossingen voor milieu- en klimaatproblemen te weinig overblijft. De beetjes windenergie zijn dus eerder een rem dan een versnelling.

Het artikel 'Don Quichot in de polder' (Trouw, 4 oktober) geeft goed weer langs welke lijnen de discussie over windenergie verloopt. Tegenstanders voeren feiten aan waaruit blijkt dat windenergie nooit een zinnige bijdrage aan de energieproblematiek zal kunnen leveren.

In het artikel staat terecht dat deze feiten nauwelijks worden bestreden. In plaats daarvan wordt de aandacht afgeleid met onzakelijke argumenten als: de tegenstanders 'kijken toch te veel achteruit,', zij 'komen uit een wereld die al zeker 15 jaar achter ons ligt'... en 'voeren een achterhoedegevecht'. 'Natuurlijk, er zijn altijd problemen, maar door daar alleen maar op te wijzen, kom je niet vooruit' of: De turbines in Nederland leveren 'een beperkte bijdrage, dat is waar. Als (ze) allemaal vervangen worden door grote, moderne turbines, is het overheidsdoel met windenergie al zo goed als gehaald.'' Over de waarde van dat overheidsdoel echter geen woord.

Waarom willen we eigenlijk windenergie? Ook hierover bestaat geen verschil van mening, vanwege het CO2 probleem: 'we (moeten) van een koolstofrijke naar een koolstofarme samenleving overschakelen'. De eerste en belangrijkste vraag die beantwoord moet worden is dus: hoeveel kan windenergie hieraan bijdragen?

Laten we eens zien. In Nederland staat nu bijna 500 megawatt aan windturbines opgesteld, die nog geen duizendste deel van het nationale energieverbruik leveren. En dat terwijl ons energieverbruik met twee tot drie procent per jaar groeit. Die 0,1 procent is per jaar goed voor zeven uur energie. Doen we nog eens heel erg ons best, dan halen we op het land misschien wel duizend megawatt, waarmee we ieder jaar gedurende zestien uur de CO2 productie zouden kunnen compenseren. Maar dan hebben we het echt wel gehad. Ook dit feit wordt niet bestreden, en dat kan ook niet, maar wordt in een daverende stilte verzwegen, door de elektriciteitsbedrijven, door de turbinebouwers en, helaas, ook door de overheid.

Hoe kan het nu dat de voorlichting door de overheid en energiebedrijven zo'n ander beeld geeft van de prestaties van windenergie? Deze vraag is eenvoudig te beantwoorden. Zij vergelijken de opbrengst soms met het elektriciteitsverbruik (tien procent van ons energieverbruik) maar meestal met het huishoudelijk elektriciteitsverbruik (een procent van ons totale energieverbruik, inclusief industrie en auto's) en komen zo tot een aandeel in de buurt van tien procent. Daarmee wordt gesuggereerd dat ook tien procent van de CO2 productie kan worden gecompenseerd. Dit is natuurlijk niet juist, dat blijft bij ongeveer 0,1 procent.

Als we willen weten voor hoeveel personen een turbinepark de CO2 uitstoot wegneemt, dan moet het aantal uit de voorlichting dus meestal door honderd worden gedeeld.

In de veel aangehaalde TUDelft-ECN publicatie 'Alles in de wind' staat: ,,Het aandeel windenergie kan (...) oplopen tot twintig procent van de Nederlandse elektriciteitsvoorziening.'' Dit betekent dus twee procent van de CO2 productie. Deze hoeveelheid gaat dan wel uit van 5500 tot 7500 megawatt vermogen, waarvan 1500 megawatt op land is geplaatst en de rest op zee. Ook rekenen zij met een zeer groot rendement van dertig procent, twee keer zo groot als gemiddeld in Nederland wordt gehaald. En voor die 1500 megawatt op land is 0,3 procent van ons landoppervlak nodig. Dat lijkt niet veel, maar is vergelijkbaar met een bijzettafel in een huiskamer.

De overheid weigert zich met deze afwegingen bezig te houden. Zij heeft nooit een algemene kosten-baten analyse van windenergie uitgevoerd en wenst dat ook niet te doen. Dat zou toch een eerste vereiste moeten zijn, al is het alleen maar omdat voor de geplande 7500 megawatt reeds 60 miljard Euro aan subsidie is beloofd -0.08 per kWu (0,02 voor de producent en 0,06 voor de verbruiker plus 19 procent BTW) plus ongeveer 8 miljard Euro aan investeringsaftrek. Deze 60 miljard is meer dan de totale rijksuitgaven in een half jaar.

De taak van windenergie, en zo wordt zij ook altijd verdedigd, is het terugdringen van het verbruik van fossiele brandstof. Als we het nut van windenergie aan deze taak afmeten, blijkt dus dat we met windenergie nauwelijks iets aan de CO2 problematiek kunnen doen.

,,Ieder beetje helpt'', hoor je vaak zeggen. Maar dit kleine beetje windenergie -0,1 procent- is helaas niet meer dan een druppel op een gloeiende plaat, en helpt niet meer.