Prikkels toedienen aan hersencellen

* ,,Wanneer je je hersencellen niet gebruikt, gaan ze verloren'', vat neuropsycholoog Erik Scherder de gedachte achter zijn onderzoek kort samen. Al twaalf jaar houdt hij zich bezig met onderzoek naar de ziekte van Alzheimer. Daarbij is hij met name geinteresseerd in de vraag hoe inactieve hersencellen weer kunnen worden geactiveerd.

,,Bij het ouder worden verschrompelen hersencellen en worden ze minder actief'', legt Scherder uit. ,,Bij alzheimerpatiënten zie je dat heel duidelijk. Maar die kleinere cellen bevatten nog een zekere elasticiteit. Daar moet je een beroep op doen.''

De onderzoeker aan de Vrije Universiteit in Amsterdam maakt vooral gebruik van TENS, oftewel transcutane elektrische neuro stimulatie. Patiënten krijgen zes weken lang dagelijks een halfuur milde elektrische impulsen toegediend. Dat gaat via twee elektroden die op de rug, dichtbij de nek worden aangebracht. Via het ruggemerg worden de prikkels doorgegeven aan de hersenen.

Bij onderzoek dat op dit moment nog volop loopt, past de partner van de demente oudere de behandeling thuis toe. Het dubbelblind onderzoek heeft volgens Scherder tot nu toe een aantal opmerkelijke resultaten laten zien, met als belangrijkste effect een beter werkende biologische klok. Om de werking daarvan te meten wordt een kleine computer om de pols van een proefpersoon gebonden. ,,Die registreert de armbeweging'', legt Scherder uit. ,,Het blijkt dat patiënten na zes weken toediening van elektrische prikkels een veel regelmatiger dag- en nachtritme laten zien: 's nachts minder onrust en overdag meer activiteit.''

Scherder vindt dat dit type onderzoek meer aandacht en financiële middelen verdient. Ook onderzoek naar de effecten van beweging op het slaap- en waakritme laat volgens hem positieve resultaten zien. ,,Farmaceutische bedrijven hebben geen enkele moeite met het financieren van onderzoek en publiciteit. Wij hebben alleen al moeite met het vinden van proefpersonen: mensen met alzheimer die een partner hebben en thuis wonen. Dat is zelfs met 175000 alzheimerpatiënten in Nederland heel moeilijk.''