Nicolaï rekent op Duitsers EU-voorzitter

LUXEMBURG - EU-voorzitter Denemarken wil vrijdag in Brussel een akkoord over de landbouwsteun aan de nieuwe lidstaten. Anders loopt volgens de Denen de uitbreiding vertraging op. Nederland blijft er bij dat directe inkomenssteun aan de boeren in Oost-Europa alleen kan, als tegelijk wordt vastgelegd dat die in de toekomst in de hele EU wordt afgeschaft.

Aan de vooravond van de Europese top in Brussel zullen de Franse president Chirac en de Duitse kanselier Schröder overleggen over de landbouwhervorming. ,,Als zij het onderling eens zijn, wordt het voor ons erg moeilijk'', beseft staatssecretaris Nicolaï van Europese zaken. ,,Wij vertrouwen erop dat Duitsland ons niet voor verrassingen stelt'', zei hij gisteren in Luxemburg, waar de top werd voorbereid.

Duitsland vindt net als Nederland, Groot-Brittannië en Zweden dat het Europese landbouwbeleid hervormd moet worden. Frankrijk wil daar niet van weten. Alleen Nederland koppelt het landbouwvraagstuk aan de uitbreiding van de Europese Unie met tien landen. Dit betekent dat de regering alleen zal instemmen met een besluit in Brussel over inkomenssteun aan boeren in de nieuwe lidstaten als er zicht is op afschaffing van die steun in de hele Europese Unie.

Maar als de twee grootste lidstaten van de EU, Duitsland en Frankrijk, onderling iets bekokstoven, dreigt Nederland helemaal alleen te komen staan. Volgens Nicolaï staat Duitsland pal achter Nederland.

De Britse premier Blair zei gisteren bij het bezoek van zijn Nederlandse collega Balkenende dat ook Groot-Brittannië het Europese landbouwbeleid wil aanpakken. Maar Blair zal naar verwachting de zaak niet zo hard spelen. Frankrijk dreigt er namelijk mee om de Britse korting op de bijdrage aan Europese begroting, in 1984 afgedwongen door de vroegere premier Thatcher, ter discussie te stellen als de landbouwhervorming op tafel blijft.

Op een ander punt lijkt Nederland een succesje te boeken. Den Haag stelt aanvullende eisen aan de uitbreiding van de Europese Unie en vraagt waarborgen dat de nieuwe lidstaten zich na hun toetreding in 2004 houden aan de Europese regels. Nederland wil een langere periode, dan de twee jaar die de Europese Commissie voorstelt, om zogenoemde vrijwaringsmaatregelen te nemen. Die zijn nodig om bijvoorbeeld producten te weren uit lidstaten waar de voedselveiligheid niet deugt. Die maatregelen zouden ook moeten gelden voor alle EU-terreinen, vindt Den Haag. België en Finland zouden de Nederlandse inzet op dat punt steunen. Ook zij willen meer garanties.

De kosten van de uitbreiding zullen vermoedelijk het moeilijkste probleem worden van de Europese top. Volgens EU-voorzitter Denemarken zijn alle lidstaten voor de toetreding van tien nieuwe landen in 2004. Alleen Nederland maakt nog een voorbehoud bij de voorwaarden waaronder de landen toetreden. Vanmiddag debatteert de Tweede Kamer daarover.

Of Denemarken zijn zin krijgt en vrijdag in Brussel ook de financiële vraagstukken kan afronden, weet Nicolaï niet. ,,Hoe eerder, hoe liever. Als aan onze voorwaarden wordt voldaan.''