'Katholieke scholen alleen voor rijken'

In Nederland vragen katholieke scholen zich af hoe ze het geloof binnen schooltijd nog gestalte kunnen geven. In Italië is dat geen probleem, zelfs staatsscholen besteden er aandacht aan religie. Katholieke scholen zitten met iets heel anders: ze zijn alleen toegankelijk voor rijken.

ROME - ,,Wat is het boeddhisme?'' Manuela Terribile kijkt de pubers in haar klaslokaal vragend aan. Een meisje steekt haar vinger op en begint te vertellen over Kurt Cobain, de Amerikaanse zanger die zelfmoord heeft gepleegd. Die was boeddhist en is daarom samen met de snaren van zijn gitaar begraven. ,,Ook boeddhisten geloven dus dat er na de dood nog iets is'', vat de lerares het verhaal samen.

Manuela Terribile is bezig met haar uurtje religie-onderwijs op een gymnasium in het centrum van Rome. Het vak is bedoeld om de leerlingen het een en ander bij te brengen over de verschillende wereldreligies, niet om het katholieke geloof te prediken. ,,Natuurlijk praten we het meeste over het katholicisme, dat is nou eenmaal zowel cultureel als historisch gezien heel belangrijk voor Italië. Een Italiaan die niet weet waarom dit land vol staat met katholieke kerken en waarom we hier het Vaticaan hebben snapt niets van zijn eigen land'',

zegt ze na afloop van de les.

Het gymnasium waar Terribile les geeft is een staatsschool en dus per definitie niet-katholiek. Alle kinderen op de staatsscholen moeten de mogelijkheid hebben om les te krijgen in religie, zo is afgesproken met de Italiaanse Bisschoppen Conferentie. Vanaf hun veertiende mogen de kinderen zelf kiezen of ze het vak willen volgen, tot die tijd kiezen de ouders. Al het andere dat met het geloof te maken heeft -bidden, kruisbeelden aan de muur, voorbereiding op de heilige communie- wordt rigoreus buiten de deur gehouden. Manuela Terribile: ,,Italië wil daarmee duidelijk maken dat het een democratische republiek is waar kerk en staat strikt gescheiden zijn.''

Monseigneur Manlio Asta, die in Rome namens de IBC verantwoordelijk is voor het onderwijs in religie, zegt redelijk tevreden te zijn over de afspraak met de Italiaanse staat. ,,Landelijk gezien kiest nog altijd zo'n 90 procent van de leerlingen voor dat uur religie per week. De meeste gezinnen willen toch dat de kinderen het evangelie kennen. We zien wel dat hoe ouder de leerlingen worden, hoe vaker ze er voor kiezen om de les niet te volgen. Want de keuze is ongelijkwaardig: óf les óf lekker rondhangen in de stad... nogal wiedes dat een jongen van 16 dan wel weet wat hij kiest.''

Maar waar de IBC ronduit ontevreden over is, is het feit dat de katholieke scholen in Italië (zeven procent van het totaal) per definitie particuliere scholen zijn. Ze krijgen geen cent van de staat. Staatsonderwijs is gratis, maar ouders die hun kroost naar een katholieke school willen sturen moeten daarvoor stevig betalen. Honderd euro per maand voor de kleuterschool is heel normaal. Kinderen op een middelbare school kosten soms wel 500 euro per maand.

Maar voor dat geld krijgen de ouders dan ook wat. De San Guiseppe Calasanzio-school, in een van de betere buitenwijken van Rome, is, met marmeren vloeren en chique toiletten, een juweeltje in vergelijking met het gymnasium waar Manuela Terribile werkt. Op het schoolplein staat een Maria-met-kindbeeld, in de hal hangt een grote foto van de paus en het gebouw hangt vol met kruisbeelden en afbeeldingen van Jezus. Klassen adopteren kinderen in Afrika en de leerlingen worden gestimuleerd om in hun vrije tijd een paar uur in een gaarkeuken voor daklozen te werken.

,,Wij staan open voor iedereen en proberen de leerlingen waarden als respect voor anderen, eerlijkheid en tolerantie mee te geven. Dat heeft onze maatschappij nu harder dan ooit nodig. Het is daarom zo jammer dat hier alleen kinderen uit rijke families kunnen komen'', zegt de directeur, pater Angelo Celani. Dat katholieke scholen geen overheidsgeld krijgen vindt hij verkeerd. ,,Katholieke scholen in dit land zijn er voor de rijkeluiskinderen en dat druist in tegen het katholieke geloof. Het huidige systeem is een handicap van Italië'', vindt de pater.

De Italiaanse Bisschoppen Conferentie pleit dan ook al jaren hardop voor verandering van het schoolsysteem. Doel: de staat moet alle scholen, katholiek of niet, op een gelijke manier financieren. De huidige centrum-rechtse regering is vóór en heeft beloofd de eisen van de IBC in te willigen. Lerares Manuela Terribile -hoewel katholiek- vreest het ergste. ,,Kijk eens hoe wij er hier bij zitten'', wijst ze naar de afgebladderde muren en gammele schoolbanken. ,,Overheidsgeld ook naar katholieke scholen -en wie weet in de toekomst dus ook naar islamitische scholen- betekent nog minder geld voor ons. En dat kan echt niet.''