'Zo'n hummeltje, met ingepakt penisje...'

AMSTERDAM - Dat ze ooit kinderen zou kunnen krijgen -daar had Tanja Koekoek (41) uit Rhenen niet meer op gerekend. Ze is een zogenoemde Des-dochter, en dat leidde bij haar tot menstruatie- en vruchtbaarheidsproblemen. Dertien jaar geleden werd tot haar vreugde toch haar enige kind geboren: Benjamin. Maar ook hij bleek, als 'Des-kleinzoon', schade door het hormoon te hebben opgelopen.

Hypospadie heet de zeldzame afwijking waarmee Benjamin ter wereld kwam. Des-kleinzonen hebben twintig keer meer kans op hypospadie dan gewone jongens, zo meldt het medische tijdschrift The Lancet vandaag.

Tanja Koekoeks moeder kreeg voor Tanja's geboorte vier miskramen, en slikte daarom tijdens de vijfde zwangerschap het middel Des. Het Des-hormoon is in Nederland tussen 1947 en 1975 voorgeschreven aan zo'n 220000 zwangere vrouwen, omdat het miskramen zou voorkomen.

Dat deed het niet. Wel kregen deze vrouwen en hun dochters allerlei bijwerkingen, zoals een verhoogde kans op borst- en vaginakanker en problemen met vruchtbaarheid en zwangerschap. Toen Koekoek zes maanden zwanger was van Benjamin, dreigde hij al ter wereld te komen. Twee maanden lang werd met weeënremmers zijn geboorte uitgesteld; bij acht maanden werd hij geboren. Met hypospadie, tot grote schrik van moeder én oma. ,,Ik had er nog nooit van gehoord'', zegt Koekoek. ,,Maar ik dacht meteen: o jee, dat komt vast doordat ik Des-dochter ben.''

Hypospadie is een aangeboren afwijking waarbij de plasbuis van het jongetje niet uitmondt aan de top van zijn penis, maar aan de onderkant van de eikel of zelfs halverwege de penis. ,,Hij had een duidelijke kromming in zijn penis, en zijn urinebuis was te kort'', zegt Koekoek. ,,Hij zou nooit staand kunnen plassen als hij niet geopereerd zou worden.''

Ze vond het 'verschrikkelijk', die operatie toen hij 13 maanden oud was. ,,Zo'n klein hummeltje, onder narcose en twee uur onder het mes. Na de operatie was zijn penisje helemaal ingepakt, en tot zijn vijfde heeft hij regelmatig pijnlijke ontstekingen gehad.'' Het gaat nu goed met Benjamin, al ziet hij er volgens zijn moeder 'wel wat anders' uit dan andere jongens. ,,De voorhuid zit wat losser; ooit zal hij misschien nog besneden moeten worden. Maar dat laat ik aan hemzelf over.''

Waar Koekoek zich nog de meeste zorgen over maakt, is over de vruchtbaarheid van haar zoon. ,,Als hij daar maar niet ook problemen mee krijgt. Hij vindt het niet leuk dat ik over zijn jongeheer praat, maar ik vind het belangrijk dat er geen taboe op rust.''