Duurzaamheid als leidraad

AMSTERDAM - Trouw heeft haar beurspagina ingrijpend vernieuwd. Centraal staan voortaan de begrippen duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Al ruim drie jaar is dat thema terug te vinden in de ASN Trouw-index, die tot nu toe elke zaterdag in de krant was te vinden en vanaf heden dagelijks verschijnt.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) is de laatste jaren in het bedrijfsleven een veelgehoord begrip geworden. Nadat in de jaren tachtig aandacht voor het milieu werd geïnstitutionaliseerd, recent uitmondend in een verplicht milieujaarverslag, is daar in de jaren negentig een breder vervolg aan gegeven. In het Engels van de financiële wereld wordt gesproken over de drie p's van people, profit, planet, die staan voor een beleid gericht op sociale rechtvaardigheid, winst en milieubehoud.

In Nederland spant de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) in Culemborg zich al zes jaar in om beleggers en bedrijven op het spoor van duurzaamheid te zetten. Oprichter/directeur Piet Sprengers is inmiddels een bekende verschijning op aandeelhoudersvergaderingen. Hij heeft de tijdgeest mee, zo wijst de praktijk uit. Veel bedrijven zien duurzaamheid al niet meer als 'lastige bijkomstigheid' maar als kans om zich te onderscheiden.

Sprengers: ,,We sporen bedrijven aan om beter te rapporteren over wat ze op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen doen. Je ziet dat inmiddels al flink wat bedrijven onze kant zijn opgekomen: ASML, DSM en Philips, om er maar een paar te noemen. We hopen zo te bereiken dat particuliere beleggers beter worden geïnformeerd over wat duurzaam beleggen is en wat men ervan mag verwachten.''

Een exacte definitie van duurzaamheid is overigens moeilijk te geven, meent Sprengers. ,,We hebben binnen de vereniging vaak discussies over de normen die je voor maatschappelijk verantwoord ondernemen zou moeten hanteren. Uiteindelijk hebben we gezegd dat duurzaamheid een relatief begrip is. Een bedrijf kan wel steeds duurzamer worden, maar nooit de status van absolute duurzaamheid bereiken.''

Dat vage karakter lijkt een nadeel als je bedrijfsprestaties wilt beoordelen. Op financieel gebied is er immers wel een eenduidige graadmeter: aan het eind van een jaar blijft er wel of geen winst over. Sprengers bestrijdt die absoluutheid van de financiële winst: ,,Voor beleggers is niet zozeer van belang of een bedrijf winst maakt, maar of het meer winst maakt dan het jaar ervoor. En tegenwoordig kennen grote multinationals vaak een dubbele boekhouding: één opgesteld volgens de Europese regels en één volgens de Amerikaanse. Daarbij kan het gebeuren dat het bedrijf volgens de Europese boekhoudregels winst heeft gemaakt en volgens de Amerikaanse verlies, of omgekeerd. Bij duurzaamheid kun je als bedrijf altijd verbeteren, het houdt nooit op, en ook dat is bij de traditionele winst net zo.''

Duurzaamheid als leidraad wint niet alleen bij bedrijven steeds meer terrein, ook beleggers laten hun investeringskeuze er vaker door bepalen. ,,Er gaat nog slechts een klein deel van het belegde vermogen naar aandelen in duurzame bedrijven en beleggingsfondsen'', aldus VBDO-directeur Sprengers, ,,maar het marktaandeel groeit wel. Ik denk dat we nu op 1,5 tot 2 procent van het totaal belegde en gespaarde vermogen zitten.''

Een halfjaar geleden bleek uit een onderzoek van de VBDO en de universiteit van Groningen dat het martktaandeel van 'duurzaam sparen en beleggen' in 2000 nog 1,2 procent bedroeg. Het ging om 10,2 miljard gulden (4,6 miljard euro) aan vermogen, wat 3,3 miljard (48 procent) meer was dan het jaar ervoor. Twee derde daarvan staat overigens op 'verantwoorde' spaarrekeningen.

,,In het afgelopen ongunstige beursjaar zal het duurzaam belegde vermogen door de koersdalingen wel zijn geslonken'', verwacht Sprengers. ,,Maar we denken dat er opnieuw marktaandeel op het 'gewone beleggen' is gewonnen. Duurzame beleggers zijn minder uitgestapt en hebben waarschijnlijk ook een beperktere schade opgelopen. Duurzame bedrijven doen het vaak iets beter dan hun concurrenten. Ze hebben een beter management'', aldus de VBDO-voorvechter.