Pillendroom Numico voorbij

AMSTERDAM - 'Een gouden combinatie' beloofde voormalig Numico-topman Hans van der Wielen na zijn aankoop van de Amerikaanse vitaminenbedrijven GNC en Rexall Sundown.

Daarmee vormde hij Numico in één klap om van producent van baby- en klinische voeding tot wereldmarktleider in het segment van vitaminen en voedingssupplementen. De marktmacht van de Amerikanen en de kenniskracht van Numico zouden een onverslaanbaar koppel opleveren in een vergrijzende wereld met toenemende hang naar gezondheid. De hoge investering was het dubbel en dwars waard. De ex-topman legde voor zijn Amerikaanse aanwinsten dan ook grif 4,2 miljard dollar neer, toen een kleine tien miljard gulden.

Amper drie jaar later blijken de kampioenen van Van der Wielen niet meer dan katten in de zak. De Amerikaanse markt stagneerde en bleef dat doen, de verkopen liepen almaar harder terug en de winsten navenant. De vitaminen en supplementen, die inmiddels zestig procent van de concernomzet uitmaakten, werden steeds meer een molensteen om Numico's nek.

Die teleurstellende ontwikkeling op de grillige Amerikaanse markt is Van der Wielen niet aan te rekenen. Wel heeft hij het bedrijf in die toch al moeilijke markt laten verslonzen. De eerdere constatering van de nieuwe topman van Numico-USA, Peter van Wel, dat de concerntop zich nooit liet zien en daarmee zijn Amerikaanse dochters liet dobberen, werd gisteren bevestigd door Van der Wielens opvolger Jan Bennink. ,,De snelheid, die nodig is om slagvaardig te opereren, ontbreekt. Men keek te veel naar binnen en te weinig naar buiten. Men bedacht prachtige projecten, maar deed er vervolgens niets mee.'' Ook tussen de veel geroemde wetenschappers van Numico, die voor mooie, nieuwe producten zouden moeten zorgen, en de Amerikaanse marketeers was nauwelijks communicatie, aldus Bennink. ,,In de afgelopen drie jaar is er maar één goed voorbeeld van vernieuwing uit de laboratoria in Wageningen gekomen'', herinnert de Numico-topman zich.

Bennink legt hiermee de vinger op de wond: het ontbreekt het concern aan richting, er is geen communicatie.

Dat Bennink nu de vitaminen grotendeels in de verkoop doet en inzet op de goeie oude baby- en speciaalvoeding, is een logische stap. Deze twee segmenten hebben Numico in de afgelopen hectische jaren nooit in de steek gelaten en lieten keer op keer een behoorlijke groei en dito winst zien. Er is echter voor deze sectoren door al dat vitaminengeweld te weinig aandacht geweest. ,,Dat gaat veranderen'', belooft Bennink. ,,Dit worden de nieuwe sterren van Numico.'' Numico moet een snel groeiende winst machine worden. Baby- en speciale voeding passen daarin, vindt Bennink. Daar gaat straks ook extra aandacht naar uit en extra geld voor marketing en nieuwe producten. Dat geeft zekerheid en rust in het concern. Van de vitaminen-activiteiten gaat alles eruit behalve GNC, de minst slecht presterende dochter. Die krijgt het voordeel van de twijfel. Zij mag in 18 maanden bewijzen dat zij aan de nieuwe missie van Numico voldoet.

De vraag blijft waarom Bennink GNC niet gelijk met de anderen mee opdoekt? ,,Dat is overwogen'', zegt Bennink, maar hij ziet ,,nog genoeg kansen voor verbetering''. Daartoe wil hij de prijzen van de doorgaans wat duurdere GNC-producten verlagen en meer eigen producten gaan verkopen. Daarop wordt immers tweemaal zoveel winst behaald dan op verkoop van producten van derden.

Daar valt nog wel iets tegenin te brengen. Met een prijsverlaging onderscheidt GNC zich niet meer in die vechtmarkt en zal concurrenten tevens dwingen ook hun prijzen te verlagen. Een prijsoorlog zal de winstgevendheid van GNC niet verhogen. Of het onderscheid dan via nieuwe producten gaat lukken is dubieus. Een gevulde pijplijn vergt meer dan de GNC gegunde 18 maanden. Numico Research zal wonderen moeten verrichten.

Bennink stond kennelijk voor een groot dilemma. GNC ook verkopen, met de afboeking van nog eens een miljardenbedrag aan goodwill, kan Bruin niet trekken. Daarom is gekozen voor een aantal aanpassingen en maar hopen op een aantrekkende markt. En dan over twee jaar verkopen, want wat moet je met een pillenfabriek als je een gouden combinatie in handen hebt van zieken- en babyvoeding?