Onderhandelaars lossen WAO-probleem op

DEN HAAG - CDA, LPF en VVD hebben gisteren hun laatste meningsverschillen over de toekomst van de WAO uit de wereld geholpen. Die spitsten zich toe op wat er moet gebeuren als de groei van het aantal WAO'ers onvoldoende wordt afgeremd.

De VVD ziet af van de eis dat een arbeidsgeschikte dan vier van de afgelopen vijf jaar moet hebben gewerkt om in aanmerking te komen voor een uitkering. Voor CDA-leider Balkenende, kritisch op de vingers gekeken door de vakbeweging, was de dreiging met die zogenoemde referte-eis onaanvaardbaar.

De bedoeling is dat het aantal 'nieuwe' WAO'ers drie jaar na invoering van het nieuwe systeem met tenminste veertig procent is teruggelopen. Dat moet een bezuiniging van 700 miljoen euro opleveren. In het gisteren bereikte akkoord staat slechts dat er extra maatregelen worden genomen als dit niet lukt. VVD'er Zalm sprak al met al van een 'goed pakket'.

Vorige week werd al duidelijk dat de drie partijen zich grotendeels baseren op het WAO-voorstel van de Sociaal-Economische Raad (Ser). Dat betekent dat straks alleen volledig arbeidsongeschikten een uitkering krijgen. Mensen die slechts gedeeltelijk zijn afgekeurd, moeten blijven werken en krijgen een aanvulling op hun loon.

Twee belangrijke onderdelen van het Ser-advies, een hogere WAO-uitkering en afschaffing van de boetes voor bedrijven die arbeidsongeschikten afleveren, zijn op de lange baan geschoven. Deze maatregelen komen pas weer in beeld als de nieuwe WAO na drie jaar inderdaad een succes blijkt. De boetes worden wel gelijk al afgeschaft voor bedrijven met minder dan 25 werknemers.

De werknemers- en werkgeversorganisaties reageerden enigszins sacherijnig op het WAO-akkoord. Ze betreuren het dat de regering hun eigen, gezamenlijke Ser-voorstel niet in z'n geheel overneemt.

FNV-bestuurster Jongerius is er vooral gepikeerd over, dat de WAO-uitkering pas over drie jaar wordt verhoogd als er dan flink minder WAO'ers zijn. ,,De werknemer die nu buiten de WAO valt, helpt daarmee latere WAO'ers aan een hogere uitkering. Heel cynisch.''

De vakbondsvoorzitters van de FNV oordelen maandag. Voorzitter Terpstra van het CNV betreurt het zeer dat het kabinet enkele onderdelen op de langere baan heeft geschoven, maar waardeert het dat de VVD de stok achter de deur van de referte-eis heeft laten vallen.

Over de afschaffing van het 'kwartje van Kok' en van de onroerende-zaakbelasting (ozb), wordt later gesproken.

De ruimte voor uitgaven is nog kleiner geworden, omdat het stapeltje 'onbetaalde rekeningen' van Paars (vooral door de wachtlijsten in de zorg) inmiddels 1,1 miljard euro is. Uit een gisteren uitgelekte concept-tekst van het regeerakkoord blijkt dat er daardoor slechts 180 miljoen euro extra beschikbaar is voor de zorg. Dat bedrag is na het weekeinde toch weer opgelopen tot zo'n 400 miljoen. Maar dat gaat dan wel weer gedeeltelijk ten koste van de investeringen in onderwijs en veiligheid. In totaal is er niet meer dan 1,7 miljard te verdelen.