'Lagere eisen Tweede Maasvlakte'

Het echte werk voor de Rotterdamse havenwethouder Wim van Sluis moet nog beginnen: onderhandelen met het rijk over de Tweede Maasvlakte. Hij lost vast een schot voor de boeg. De afspraken met het vorige kabinet moeten van tafel.

ROTTERDAM - Jarenlang werd de Rotterdamse haven bestuurd door een PvdA-wethouder en incidenteel een vertegenwoordiger van het CDA. Sinds half april is Wim van Sluis van Leefbaar Rotterdam havenwethouder. Ondanks de kritiek die lijsttrekker Pim Fortuyn voor de gemeenteraadsverkiezingen uitte op de haven, zet Van Sluis de koers van voorgangers voort.

In de eerste maanden had Van Sluis alleen een plooi glad te strijken. De regels voor vuurwerk aan boord van schepen waren hem te rigide en onwerkbaar. Schepen met vuurwerk moesten worden gelost aan het begin van de haven, bij de Maasvlakte, of weken uit naar Antwerpen. De nieuwe minister van verkeer en waterstaat, Roelf de Boer, ex-voorzitter van de Kamer van Koophandel in Rotterdam, gaf Van Sluis snel zijn zin en versoepelde de regels.

Het echte werk voor Van Sluis moet nog beginnen. Onderhandelingen met de ministers van financiën, ruimtelijke ordening en verkeer en waterstaat over de aanleg van de Tweede Maasvlakte staan op stapel. Als de ministers met geld over de brug komen, wordt er ook gepraat over meer zeggenschap van het rijk over de Rotterdamse haven.

Net als eerdere wethouders van de Maasstad is Van Sluis een groot voorstander van de Tweede Maasvlakte. Rotterdam heeft extra ruimte nodig voor bedrijven en voor stadsontwikkeling in de oude havengebieden, meent hij. Nieuwe bedrijven kunnen zich op de Tweede Maasvlakte vestigen en andere ondernemingen kunnen vanaf terreinen rond het stadscentrum verhuizen naar het nieuw opgespoten land. In de kabinetsformatie spraken CDA, LPF en VVD ook af dat het nieuwe haventerrein van circa duizend hectare er moet komen.

In de afspraken, 'uitgangspunten' volgens Rotterdam, met het vorige kabinet staat dat er eerst een bedrijf moet zijn dat zich wil vestigen op de Tweede Maasvlakte voordat de schop de grond in kan. Ook moet de nieuwe polder 4 procent rendement opleveren. De eisen kwamen op tafel nadat onder meer door kritische rapporten van het Centraal Planbureau vragen waren gerezen over het maatschappelijk nut van de nieuwe grond. Als aan die voorwaarden kan worden voldaan, is er een redelijke garantie dat de investering van de overheid economisch aantrekkelijk is.

Maar Van Sluis stelt nu al dat die voorwaarden van tafel moeten. ,,Dat wordt leuk onderhandelen'', zegt de havenwethouder met ironie. Volgens hem is er geen bedrijf dat aan de eisen van Den Haag kan voldoen. ,,Bedrijfseconomisch kan de aanleg van de Tweede Maasvlakte namelijk nooit uit. Hij kost meer dan hij zal opbrengen. Maar als je de werkgelegenheid en belastinginkomsten die het nieuwe terrein gaat opleveren meetelt, is het saldo dik positief.''

Als er snel overeenstemming is en baggerschepen en bouwbedrijven aan de slag kunnen, is de Tweede Maasvlakte in 2008 of 2010 klaar, rekent Van Sluis voor. ,,Het is vreemd om een bedrijf te vragen nu al aan te geven een vestiging te openen in 2010. Er is geen onderneming die daarvoor tekent.'' Van Sluis denkt dat minister Hoogervorst van financiën 'graag de belasting int van bedrijven die zich op het terrein vestigen'.

Het is niet redelijk om aan bedrijven die zich op de Maasvlakte vestigen 4 procent rendement te vragen, vindt Van Sluis. ,,Het is nieuw land. Dat is altijd duur.'' In de Flevopolder kwamen ook geen kostendekkende huren op tafel, oppert hij. De kosten voor de Tweede Maasvlakte worden geraamd op 2,2 miljard euro. ,,De onrendabele top is ongeveer 1,5 miljard'', zegt de havenwethouder.

Van Sluis hoopt Den Haag over de streep te trekken door van de haven een overheids NV te maken. Daarin krijgt het rijk aandelen en zo wordt het ministerie van financiën mede-eigenaar van de haven die nu nog volledig in handen is van de gemeente. Dan plukt het rijk ook de vruchten van de nieuwe polder. Jaarlijks levert de haven Rotterdam circa 40 miljoen euro op, onder meer uit havengeld van rederijen. Als eigenaar krijgt het rijk een deel daarvan.

De wethouder laat zich niet van de wijs brengen door opvattingen van Pim Fortuyn. Hij was tegen subsidiëring van de haven en de winst die de Tweede Maasvlakte oplevert voor de samenleving was niet aangetoond, zei hij nog in januari in het havenblad Europoortkringen. ,,Kosten van aanleg van infrastructuur moeten worden doorberekend aan bedrijven'', zei hij verder.

Fortuyn heeft wel een collegeakkoord getekend waarin staat dat de Tweede Maasvlakte er moet komen, zegt Van Sluis. ,,Waarom? We kunnen het hem niet meer vragen. Hij heeft tegen mij gezegd: Je moet er maar eens goed naar kijken. Ik concludeer dat extra ruimte veel perspectief biedt voor nieuwe ontwikkelingen en je hoeft groene ruimtes niet vol te bouwen.''