Verkiezingen lastig voor onderzoek Srebrenica

De parlementaire enquêtecommissie die het afsluitende onderzoek doet naar de val van Srebrenica in 1995, komt in een lastige positie door de Tweede-Kamerverkiezingen van 22 januari.

Ondanks de huidige politieke crisis beginnen de zeven leden van de enquêtecommissie, onder aanvoering van D66-kamerlid Bert Bakker, op vrijdag 8 november of de week daarna aan de eerste openbare getuigenverhoren. Achter gesloten deuren zijn al wekenlang voorbereidende gesprekken gevoerd met politici en militairen die bemoeienis hadden met de kwestie-Srebrenica, de moslimenclave die niet kon worden beschermd door Nederlandse VN-soldaten. De verhoren zullen ongeveer een maand in beslag nemen, waarna de commissie gaat schrijven aan het eindrapport. Doel van het onderzoek is een 'versterkte waarheidsvinding', die de Tweede Kamer in staat moet stellen 'een finaal politiek oordeel' te vellen over het drama. Na een lange reeks andere onderzoeken moet de enquêtecommissie de laatste gaten zien te dichten.

De val van het kabinet-Balkenende raakt de onderzoekende kamerleden niet rechtstreeks. Het parlement is immers niet gevallen. Lastig is wel dat de komende verkiezing stoorzender is bij de presentatie van het eindrapport en de daarna volgende debatten.

Leggen Bakker en zijn commissieleden vlak voor de verkiezingen hun eindrapport met conclusies over de Haagse politiek op tafel, dan trekt de kwestie-Srebrenica aan het slot van de campagne alle aandacht naar zich toe. Daar zitten de partijen niet op te wachten, beseft Bakker. Daarom ligt het voor de hand de presentatie pas na de stembusdatum te doen. Nadeel daarbij is dat leden van de enquêtecommissie vervangen moeten worden wanneer zij op 22 januari niet zijn herkozen. Dan moeten plaatsvervangers dus een belangrijk rapport op een gevoelig onderwerp presenteren en verdedigen in de Kamer, terwijl zij dat niet zelf hebben geschreven.

De commissie houdt grond onder de voeten wanneer slechts één of twee leden door de verkiezingsvalbijl worden getroffen. Op het eerste gezicht loopt het LPF-lid Groenink het grootste risico de eindstreep niet te halen, gezien de neergang van zijn partij in de peilingen.