Van Schalen fietst voor een broek en een shirt

Paul van Schalen (30) mocht gisteren meedoen aan het WK tijdrijden. Het hoogtepunt in zijn loopbaan werd een 54ste plaats. Vier anderen waren nóg slechter. Over de kleine tragiek van een onbezoldigd broodrenner uit de marge van het profcircuit.

ZOLDER - Zijn eerste wielerwedstrijd ooit reed hij op een fiets van Gerrie Knetemann. Die fiets stond toevallig in huis bij Harrie Jansen, destijds de pr-man van de PDM-ploeg, die net als Paul van Schalen in Bakel woonde. Het was een koersje in de 'wilde bond', ergens in Limburg. ,,Ik won meteen.''

Vorige week had hij Knetemann zelf aan de lijn. De bondscoach had door de afzeggingen van Dekker en Voskamp een vacature voor het WK tijdrijden. Als nummer drie van het NK had hij er recht op.

Van Schalen belde snel naar zijn ploegleider of die voor een echte tijdritfiets kon zorgen. Afgelopen dinsdag kreeg hij het frame en een zak met onderdelen mee. De mecanicien van de Nederlandse ploeg moest in allerijl een eenheid zien te maken van het bouwpakket.

,,De voorbereiding had beter gekund'', moest Van Schalen gisteren na zijn race tussen Hasselt en Zolder vaststellen. Een mooie gelegenheid om zich in de kijker te rijden werd een gemiste kans.

Het is de kleine tragiek van een renner in de marge van het profwielrennen. Hij is dertig jaar en noemt zich vier jaar beroepsrenner. Zijn loopbaan hangt van verkeerde keuzes aan elkaar. Toen hij bij de amateurs alle criteriums in Brabant naar zijn hand zette, kreeg hij op zijn 26ste een contract bij Batavus/Bankgiroloterij. In het tweede jaar verbruidde hij het daar met openlijke kritiek op de organisatie en het niveau van de ploeg. Van Schalen wilde hogerop. ,,Achteraf was het een verkeerde keuze. Een week later haalden ze Bart Voskamp binnen en twee weken later werd Johan Capiot als ploegleider aangesteld. Het is toen snel beter gegaan.''

Bij zijn volgende werkgever, het Duitse Team Cologne, leek alles prachtig. Financieel had hij niets te klagen, de rest was nog slechter dan hij al had ervaren. ,,Ik zat niet op mijn gemak.''

Eind vorig jaar vond hij onderdak bij een nieuw Belgisch kermisploegje, Dermar/Concorde. Hij kreeg een kledingpakket toegestuurd, en zelfs een fiets, maar in januari en februari werd er geen cent op zijn rekening bijgeschreven. Manager Gaspard van Peteghem, die al een dubieuze reputatie had aan de duistere onderkant van het Vlaamse cyclisme, bleek niet eens geld te hebben om bij de UCI een licentie te verkrijgen. ,,Het is maffia. Als kleine prof ben je heel afhankelijk. Je wordt gebruikt. Bij de Rabobank zal dat niet voorkomen.''

Van Schalen werd weer clubrenner. In de Ronde van Stratum was hij de sterkste. Na het ontslag van Björn Cornelissen bij Axa in juni, vanwege een positieve plas op nandrolon, pakte hij de telefoon. ,,Ik heb eerst Björn gebeld. Ik train veel met hem. Ik vroeg of hij het goed zou vinden als ik me voor zijn plaats zou aanbieden.''

Twee dagen later was Van Schalen weer beroepsrenner. ,,Ik fiets voor een broek en een shirt. Gelukkig heeft mijn vriendin een goede baan. Ik maak nu het spaargeld op dat ik aan Team Cologne heb overgehouden. Ik ben eigenlijk gewoon amateur.''

Bij Axa heeft hij een 'gezellig ploegje' gevonden. ,,Ik won meteen de Ronde van Midden-Brabant. Stelt misschien niet veel voor, maar je moet hem maar winnen. Ik werd derde in de Henk Vos Memorial, zesde in Groningen-Münster en derde op het NK tijdrijden. Maar daarmee kom je niet op televisie of in de krant.''

Hij hoopte op een terugkeer naar Bankgiroloterij, maar manager Arend Scheppink was zijn vlucht van twee jaar terug niet vergeten. Dus tekende hij onlangs maar voor twee jaar bij Axa, nu tegen 'een leuk salaris'. Op het WK bezorgde hij zijn baas wat publiciteit. Van de aandacht genoot Van Schalen meer van dan van het fietsen. Alles had zeer gedaan. De viaducten voelden aan als bergen. ,,Met wind tegen ontplofte ik. De toppers blijven hier gewoon de grote versnelling draaien. Ik moest twee, drie tanden terug.'' Hij werd 54ste. Alleen een Luxemburger, een Ier, een Kazak en een Namibiër reden trager.

Het oranjeshirt mag hij houden. ,,Of ik het inlijst? Zal ik het eerst moeten wassen.'' Het stonk.