Een kamer gezocht

Het is een jaarlijks terugkerend verschijnsel. Studenten proberen in de zomertijd uit alle macht een kamer in een studentenstad te bemachtigen. Dit jaar moeten ze nog langer wachten op nog duurdere kamers, zeggen de studentenbonden en bemiddelingsbureaus. Vooral in Utrecht en Amsterdam is de nood hoog. En een ander probleem is dat de studenten kieskeuriger zijn, ze nemen geen genoegen met het eerste de beste optrekje.

Tamara Platteel (17) uit Beekbergen hoorde twee weken geleden dat ze alsnog was ingeloot voor medicijnen in Utrecht. Ze bekeek een kamer in het Utrechtse Majellapark, maar het was echt helemaal niks, vertelt ze in het kantoortje van de Stichting Jongeren Huisvesting Utrecht (SJHU). ,,Die kamer was meer een soort dichtgetimmerde overloop. Er liep een trap dwars doorheen, omdat er boven ook nog iemand woont. En hij was absoluut geen 9 vierkante meter zoals ze hadden gezegd. Ook beloofden ze een 'mooie houten vloer', maar het ging om rood geschilderde schrootjes. Ze moesten er 235 euro per maand voor hebben.''

De kamer is meteen uit het SJHU-aanbod gehaald. ,,We kunnen nu eenmaal niet alle kamers controleren voor we ze aanbieden'', verontschuldigt coördinator Rosalie de Boer zich. De SJHU is het enige niet commerciële kamerbemiddelingsbureau in de stad. Iedereen kan zich voor 20 euro inschrijven en daarna dagelijks reageren op het aanbod. Na een loting op de stoep van de SJHU mogen vier belangstellenden de kamer bekijken.

Tamara (,,Voor mij is 250 euro echt de max'') heeft haar oog laten vallen op landhuis Sandwijck, een studentenhuis op tien minuten fietsen van de Uithof, het terrein van de Universiteit Utrecht. Dertien vierkante meter voor 286 euro, 19 huisgenoten. Nadeel: per 1 november moet je er weer uit. Ze valt echter niet in de prijzen. Ook de vanmiddag fel begeerde kamer in het centrum van 230 euro (mèt hospita, alleen voor vrouwen) zal ze niet te zien krijgen. ,,Ach'', zegt Tamara, ,,na een paar maanden moet het via via toch wel lukken. Als je gaat studeren, leer je zoveel mensen kennen.''

Het is niet zo dat de kamernood zich elk jaar vanzelf oplost, zegt Rosalie de Boer beslist. ,,Wel blijven steeds meer studenten 'lekker thuis' wonen. Dat ze veel van het studentenleven missen nemen ze voor lief.'' Van sommige studierichtingen is bekend dat de helft van de studenten in ieder geval het eerste jaar bij pa en ma woont. De Universiteit Utrecht zoekt uit hoe omvangrijk deze trend is.

Utrecht heeft sowieso grootse plannen. In 2008 wil de stad de kamernood de wereld uit hebben. Er moeten 2600 extra studentenwoningen bij komen; gemeente, Stichting Sociale Huisvesting Utrecht en de hogeschool en universiteit hebben financiële steun toegezegd. ,,Gelukkig maar, want het is tijd voor een structurele oplossing'', zegt De Boer. ,,Het wordt ieder jaar erger. De afgelopen vier jaar is bij ons het aanbod met 20 procent gedaald.''

Landelijk gezien is er beslist geen stijging te zien van het aantal studenten dat niet meer bij hun ouders woont, blijkt uit cijfers van de Informatie Beheer Groep. Sterker nog: er is een lichte daling. Vorig studiejaar waren er bijna 260000 uitwonenden, mbo'ers meegeteld. Van de universitaire studenten woont 77 procent op kamers, bij de hbo'ers ligt dat op 48 procent.

Maar toch worden volgens de LSVb de wachtlijsten alleen maar groter. De bond geeft vier oorzaken. Afgestudeeren blijven langer op hun studentenkamer vanwege de schaarste op de huizenmarkt. De koppelingswet maakt illegaal verhuren moeilijk, de gemeenten doen te weinig aan nieuwbouw, en het aantal buitenlandse studenten neemt toe.

Kamerverhuurders voegen daar nog iets aan toe: De student is kieskeuriger. Hospita's zijn niet populair bij een generatie die thuis veel vrijheid en comfort gewend is. 'Treinen' krijgt dan vaak de voorkeur. En met OV-kaart kan dat natuurlijk ook makkelijk.

Jean Baptiste Benraad, directeur van woningcorporatie Stadswonen in Rotterdam (gemiddeld een jaar wachten, volgens de LSVb), denkt zelfs dat er niet zozeer sprake is van kamernood, maar van een stijgende 'kwaliteitsvraag'. De LSVb telde dit jaar 4000 wachtenden in zijn stad, tegen 3000 vorig jaar. ,,Maar de meesten hebben al een kamer, en willen iets beters. Of het zijn jongeren die het eerste jaar thuis willen blijven wonen maar zich alvast voor het volgende jaar inschrijven.'' Je vindt volgens Benraad zeker iets binnen drie, vier maanden als je niet teveel eisen stelt. ,,Maar als je per se die kamer in het centrum aan de boulevard wil, dan kan het inderdaad 18 maanden duren.''

Tilburg telt 3100 kamerzoekenden, dat waren er drie jaar geleden 1750. Hier bedraagt de wachttijd 1,5 tot 2 jaar, meldt de studentenbond. Is het inderdaad zo erg? Woningcorporatie Wonen Midden-Brabant meent van wel. ,,Voor elke wooneenheid krijgen we gemiddeld 60 tot 70 reacties. De nood is flink toegenomen.'' Lisette Elands van het particuliere bureau Kamerbemiddeling Tilburg waar ruim 1000 jongeren staan ingeschreven, maakt zich ook zorgen, maar vindt wel dat de studentenbond overdrijft. Volgens haar kan iedereen in Tilburg binnen een jaar onder de pannen zijn. ,,In april en mei staan er zat kamers vrij.''

En niet alleen maar voor 400 euro of meer. Op de site van Kamerbemiddeling Tilburg staat ook een tiental kamers aangeboden van rond de 200 euro, veelal in dispuutshuizen. ,,Maar die zijn niet populair. Zelfs bij corpsen die niet van je eisen dat je lid wordt als je er komt wonen, is er toch terughoudendheid bij aankomende studenten. Sommigen zijn bang dat ze daar te veel feesten, en dat dit ten koste gaat van hun studie, maar ik begrijp niet dat zelfs de 'noodgevallen' deze kamers weigeren. Je kunt van daaruit toch verder zoeken? Daarom vind ik zoekenden een vaag begrip. Mijn idee is dat van de 1000 ingeschrevenen, maar circa 100 studenten echt dringend naar iets zoeken.''

Kim Dankaart (18) uit Koewacht (Zeeland) vond inderdaad binnen een jaar een kamer, binnen acht maanden om precies te zijn. Ze wist in november vorig jaar al dat ze pedagogiek in Tilburg wilde studeren en schreef zich daarom in bij Wonen Midden-Brabant. ,,Maar daar heb ik niet veel aan gehad. Ik ben nooit uitgenodigd voor een kamerbezichtiging.'' Meer succes had ze eind juni, via de site kamernet.nl. Drie weken later had ze een zolderkamer van 25 vierkante meter in een studentenhuis voor slechts 150 euro. Inclusief. ün slechts een kwartiertje lopen van het station. Kim: ,,Ik heb denk ik wel onwijs geluk gehad. Als het me niet voor september was gelukt, zou ik tijdelijk bij een vriendin in Tilburg intrekken. Elke dag vijf kwartier met de auto heen en terug zie ik niet zitten. Dan hou ik geen puf meer over om te leren. En met het openbaar vervoer is het niet te doen.''

Rik Ringrose (18) uit Eindhoven kon -ook dankzij internet- al binnen een paar dagen een kamer in Tilburg bekijken. ,,Ik heb hem niet genomen. De huisgenoten waren wel aardig, maar de kamer had geen ramen en daarom vond ik 200 euro vrij veel.'' Bovendien heeft Rik, die psychologie gaat studeren, geen haast. ,,Ik vind het niet vervelend als ik thuis moet blijven. Ik heb het daar prima naar mijn zin, en bovendien is de reistijd naar Tilburg kort.''

Eigenlijk was Rik al van plan eerst op en neer te reizen zodat hij rustig -zonder kopzorgen over zijn net verworven zelfstandigheid- zijn studie, de stad en jaargenoten kan leren kennen. ,,Maar misschien is het toch wel handig om al te verhuizen. Als colleges uitvallen, hoef je dan niet op school te blijven.'' Toch maakt de Eindhovenaar zich de eerste tijd dus niet druk. ,,Als ik in het tweede jaar maar een kamer heb, want ik wil ook wat van het studentenleven meemaken. Dat gaat volgens mij het beste in een studentenhuis, dan heb je aanspraak. Ik ga niet bij een hospita zitten. Daar word je te veel gecontroleerd.''

Het aantal hospita's neemt dit jaar trouwens sterk af vanwege een aanpassing van de Koppelingswet: studenten moeten tegenwoordig opgeven waar ze wonen waardoor bekend wordt hoeveel kamers een particulier verhuurt. Bij één student is dat nog geen probleem, want tot een bedrag van 3500 euro per jaar betaalt een hospita geen belasting. Dat betekent dat je per maand 291 euro kunt vragen, belastingvrij. Maar bij meerdere studenten wordt het nadelig.

Vooral in Amsterdam is dat een probleem, aangezien daar vele honderden kamers illegaal worden onderverhuurd. Het aantal studenten dat dagelijks op de stoep staat bij het KamerBureau van de ASVA Studentenunie in Amsterdam is echter nog niet merkbaar toegenomen. Dit niet-commerciële kamerbemiddelingsbureau heeft geen wachtlijst, maar werkt met een lotingssysteem. Op internet staat het kameraanbod, en geïnteresseerden kunnen dan op dezelfde dag nog meeloten. Daarvoor moet je wel zelf op het KamerBureau aanwezig zijn.

,,Voor kamers in Osdorp komen meestal circa 12 à 15 personen, op locaties in het centrum komen gemiddeld 35 studenten af'', vertelt ASVA-bestuurslid Laurens Vollenbronck. Alhoewel dit aantal de afgelopen jaren vrij stabiel is, spreekt Vollenbronck toch van een groot probleem. ,,Woningcorporaties hebben inderdaad wachttijden van 4 jaar. Uit ons onderzoek van vorig jaar bleek dat er 7000 studenten zijn die niet in Amsterdam wonen, maar wel willen. Ik snap ook niet dat de gemeente en overheid niet meer maatregelen nemen waardoor het aanbod stijgt. Er komen jaarlijks meer studenten, terwijl het huisvestingaanbod sinds de jaren '80 niet is toegenomen.''

Omdat de overheden zo weinig ondernemen, is de ASVA zelf bezig met projecten. Zo hopen ze binnenkort een vergunning te krijgen voor een ligplaats van een schip waar circa 650 studenten kunnen wonen.