Met de Redoute weet je het nooit

Wielerklassiekers hebben hun eigen mythes. Vaak zijn ze gekoppeld aan bijzondere delen van het parcours, met alle hun eigen geschiedenis. Trouw belicht ze in deze klassiekermaand. Vandaag deel 3: de Côte de la Redoute, benenbreker in Luik-Bastenaken-Luik.

REMOUCHAMPS - ,,Een hele dag gedoe en gefriemel.'' Zo vatte Michael Boogerd vorig jaar het karakter van Luik-Bastenaken-Luik kernachtig samen. ,,De eerste 150 kilometer voel je je net een jongen die op een schoolreisje wacht. Je vreet je de hele dag op, maar eigenlijk begint het pas op de Redoute'', zei hij destijds.

Boogerd nu: ,,Zo dacht ik er over. Maar vorig jaar gebeurde er niks op de Redoute. Ik mocht ook niks doen, want Maarten den Bakker zat in de kopgroep. Het was wachten, wachten. De spanning bij de favorieten was voelbaar. Dadelijk komt de explosie, dacht iedereen. Niet dus.''

Kortom, met de Côte de la Redoute weet je het nooit. Boogerd zou willen dat het anders was.

Het is de beroemdste beklimming van de tien in Luik-Bastenaken-Luik. Dat willen ze in Sougné-Remouchamps weten. In het Ardennen-dorp aan de Amblève is de route naar La Redoute uitgepijld. Tussen de huizen begint de klim. Langs de slingerende landweg liggen koeien in de weilanden en zoeken paarden mistroostig beschutting onder bomen. Namen van wielrenners staan op het asfalt gekalkt. 'Boogerd', 'Dekker', 'Rabo' en 'Knaven Zevenaar' valt nog te lezen.

Langs de weg van ruim twee kilometer wordt het publiek morgen geconfronteerd met de metaforen voor het lijden. Monumentjes representeren een romantische drie-eenheid: katholicisme, oorlog en wielrennen. In een bocht sterft Christus aan het kruis, voorzien van verse palmtakken. Een bombastisch monument herinnert aan de overwinning die het Franse leger hier behaalde op de Oostenrijkers in 1794. Halverwege staat in het gras een rots met een ernstige tekst: '1892-1992: Hier dwongen de allergrootste wielerkampioenen hun victorie af in Luik-Bastenaken-Luik'. Iets verder staat een devoot Mariabeeld omgeven met kunstbloemen, als 'dank voor de genade'.

Het zijn vooral de oud-wielrenners die met diep respect spreken van de heuvel. Steven Rooks won als debutant in 1983 in Luik en eindigde daarna nog acht keer in de toptien van de klassieker. Hij was geknipt voor de Ardennen, kwam op de Redoute zelden in de problemen, maar noemt het toch 'een benenbreker' en 'een gemeen ding'. ,,Je kunt jezelf daar gigantisch opblazen. De benen worden dan twee keer zo dik. Ze ploffen uit elkaar. Als een paar man versnelnen, zijn er altijd renners die mee kunnen. Maar de meeste hoor je daar hijgen als een paard van ellende.''

Adrie van der Poel had in 1988 zoveel schrik voor de Redoute dat hij al ver voordat de kuitenbijter in het zicht kwam op avontuur ging. Wie geen klimwonder is, moet slim zijn. Van der Poel won. ,,Ik was gestart als knecht van Rooks maar die vond ik te passief rijden. Ik ben toen zelf gedemarreerd, ruim voor de Redoute. Daar zou ik toch nooit mee kunnen met de besten. Ik was daar niet voor geschapen.''

In 1985 werd de Redoute net zo omstreden als de Koppenberg in de Ronde van Vlaanderen. Het was een totale puinhoop. Motoren konden er niet door omdat het opdringerige publiek midden op de smalle weg stond. Vloekend en met gebalde vuisten baanden de koplopers Roche, Argentin en Criquelion zich een weg naar boven. Anderson en Kelly vielen, de rest achter hen kwam te voet te staan.

Behalve dit soort incidenten zijn er twee redenen die de Redoute zijn reputatie hebben gegeven. Hij ligt strategisch, op zo'n 40 kilometer van het einde, en heeft sterk wisselende stijgingspercentages. Volgens Rooks zitten er 'twee lelijke pukkels' in waar de weg klimt naar een stijging van twintig procent. ,,Die variabele snelheden zijn moordend. Vooral op het tweede steile stuk van driehonderd meter breken de meeste renners hun benen. De verzuring slaat daar toe.''

In 1983 sprong Rooks op de Redoute in het wiel van de wegsprintende Stephen Roche. Als zo vaak in de geschiedenis viel de wedstrijd in een cruciale plooi. In 1987 reed Roche er met Criquelion weg. Tot 300 meter van de streep reden ze voorop. Hun onderlinge na-ijver zorgde ervoor dat Argentin alsnog kon aansluiten en winnen. Rooks: ,,De Redoute blijft bepalend. Er schudt altijd wel iemand aan de boom en de besten komen dan bovendrijven.''

Michael Boogerd waande zich in 1997, nog voor zijn echte doorbraak, 'de koning' toen hij op de Redoute met de besten mee naar boven reed. Vooral het mythische karakter van de heuvel, opgebouwd in meer dan een eeuw wielrennen, geeft het antwoord op de vraag waarom de Redoute cruciaal is gebleven. Als de kopmannen hebben besloten dat daar de koers explodeert, dan zal het ook zo geschieden. Boogerd: ,,Als de Redoute na 100 kilometer komt, kraait er geen haan naar. Maar na 220 kilometer heb je al een koers gehad. En dan krijg je nog die steile weg.''

Het droomscenario van Boogerd is om al voor de Redoute met een groepje toppers weg te zijn. ,,Maar als topfavoriet laten ze mij niet rijden. Ik moet wachten, anders ga ik zelf voor gaas. Alleen als ik een superdag heb, zal ik het zelf proberen met een versnelling op de Redoute.''

Volgens Rabo-ploegleider Adrie van Houwelingen heeft het bergje aan belang ingeboet sinds de eindstreep in La Doyenne verder weg is getrokken, in de Luikse voorstad Ans. Dat is sinds 1992 het geval. Van Houwelingen: ,,Het heeft jaren geduurd voordat het peloton dat doorhad.'' Je zag de laatste jaren telkens weer demarrages: van Bartoli, Vandenbroucke, Jalabert, Bettini, maar het bleek vaak te ver. Van Houwelingen: ,,De grote selectie vindt nog altijd op de Redoute plaats. Maar vorig jaar werd Dekker daar gelost en werd hij toch nog achtste. Dat kan ook.''

En dan zijn er, zegt Boogerd, nog de klimatologische omstandigheden die een aanslag kunnen doen op het weerstandsvermogen. Het weer kan alle scenario's tot dode letters reduceren. Op het netvlies van Boogerd staan de beelden van 1980: Bernard Hinault trotseerde een barre sneeuwstorm en bekroonde een solo van 77 kilometer. Boogerd: ,,Bij slecht weer kan het al vroeg een slachting worden. Vér voor de Redoute. Van mij mag het.''