Geschiedenis herhaalt zich: Ritsma spant kort geding aan tegen schaatsbond

AMSTERDAM - Met een nieuw bestuur, een nieuwe directeur en een nieuwe trainingscoördinator (Ab Krook) gaat de aloude schaatsbond een nieuwe winter in. Tot zover gaan alle vergelijkingen met bestaande situaties mank. Want terwijl de reünie-achtige IJsselcup alweer met rasse schreden nadert, blijft de KNSB zich koesteren in de masochistische rol van nationale soresbond.

De vorige maand dreigden Martin Hersman, Jeroen Straathof, Gianni Romme en Annamarie Thomas uit de kernploeg te stappen. Doordat hoofdsponsor Aegon met een financiële tegemoetkoming over de brug kwam, werd voorkomen dat mannencoach Henk Gemser de komende maanden slechts twee man (Postma en De Jong) onder zijn hoede zou hebben. Thomas vond daarnaast genoegdoening bij een privé-sponsor die niet eens verlangt dat zijn naam tijdens de grote toernooien op haar schaatspak verschijnt. Daarmee is de kou niet uit de lucht. Op maandag 4 november dient voor de president van de Utrechtse rechtbank een kort geding, waarin de zaakwaarnemers van Rintje Ritsma voor de Europese en wereldkampioen allround de condities willen afdwingen die in het nieuwe seizoen ook voor de kernploegleden gelden. In concreto: identieke selectiecriteria en het op gelijkwaardige wijze meedelen in de prijzenpot.

De stap naar de rechter is een logisch vervolg op het afbreken van de onderhandelingen tussen de Sanexploeg en de KNSB over de voorwaarden waaronder Ritsma en zijn nieuwe teamgenoot Arjan Schreuder kunnen deelnemen aan wereldbekerwedstrijden en internationale kampioenschappen, mits ze daarvoor op sportieve gronden in aanmerking komen. De internationale schaatsunie ISU accepteert slechts inschrijvingen van nationale bonden, zodat Ritsma cs zich dienen te conformeren aan de regels van de KNSB. De Lemster deed dat vorig seizoen zonder aarzeling. Hij hulde zich op de uren U in het sponsorpak van de schaatsbond, maar werd terzijde gestaan door een privé-coach (Wopke de Vegt), die krachtens een gerechtelijke uitspraak met een andere tint blauw (dat van Sanex) de baan mocht opsieren. Immers, Gemser weigerde om emotionele redenen Ritsma te begeleiden.

Emoties

Die emoties lijken momenteel geen rol meer te spelen, nu de vroegere CIOS-leraar zich bereid heeft verklaard 's lands beste allrounder tijdens diens races te coachen. Het heeft er alle schijn van dat de KNSB Gemser heeft verplicht die handreiking te doen om maar zoveel mogelijk tegemoet te komen aan de wensen van de almachtige huissponsor, die op en rond de ijsbaan het liefst met haar kleur blauw koketteert. Het wordt De Vegt niet verboden (een deel van) de ijsbegeleiding ter hand te nemen, maar dan zal hij zich in een neutraal pak van een andere kleur dienen te steken.

De bond meent dat het vonnis in het kort geding van vorig jaar november slechts de reikwijdte van één seizoen had. Jos Vaessen, die in een andere sportorganisatie (motorsportverbond) op een jarenlange bobo-ervaring kan bogen, bestrijdt dat. “Ik heb nog nooit meegemaakt dat een rechter een uitspraak doet voor één jaar. Dat de KNSB wil dat Gemser ook Ritsma coacht, is puur ingegeven door de gedachte om De Vegt zijn Sanex-jas uit te trekken.” Vaessen treedt in het conflict met de schaatsbond op als bemiddelaar van Ritsma. Het 'pak' is overigens van ondergeschikt belang, wanneer de KNSB de schaatser de gevraagde gelijke behandeling gunt. Vorig jaar deelde Ritsma mee in alle premies en vergoedingen, nu heeft het bondsbestuur dat terug gedraaid naar rato van het aantal wedstrijden dat de Fries de Aegonkleuren verdedigt. “Niet meer dan reëel,” zei voorzitter Wim Schenk gisteren in De Telegraaf.

“Hij beschouwt hem niet meer als een lid van de nationale selectie,” reageert Vaessen. “Wanneer Ritsma de komende winter exact hetzelfde presteert als het afgelopen seizoen, zou hij 120 000 gulden verdienen. Wanneer Postma hetzelfde zou presteren als Ritsma vorig jaar, krijgt die 175 000 gulden bijgeschreven op zijn bankrekening.” Het verschil is de bijdrage uit het zogeheten sportliedenfonds, waarop Ritsma volgens de nieuwe normen van het bondsbestuur geen aanspraken meer kan maken. Vaessen eist op 4 november bovendien dat Ritsma een eerlijke kans krijgt zich te plaatsen voor de eerste wereldbekerwedstrijd, eind november in Berlijn. Die is cruciaal omdat in de praktijk de ene wedstrijd de selectie voor de volgende is.

Privileges

Over de kwalificatie-eisen - waarvoor de IJsselcup als ijkpunt geldt - circuleren verschillende versies. Tot vorig jaar kon de kernploeg voor de openingssessie in de Duitse hoofdstad op alle denkbare privileges rekenen. Volgens de sectie langebaan is de inschrijving open voor iedereen, maar Vaessen toont een op 16 oktober door Wim Schenk geschreven brief waarin zwart op wit staat dat slechts de laatste plaats wordt betwist door niet-kernploegleden. “Ik heb,” zegt Vaessen, “de voorzitter uitgedaagd om één punt te noemen dat gelijk was aan vorig jaar. Dat kon hij niet. Daarbij verschool hij zich achter de bondsraad, de commissie langebaan en meer van die instanties.”

Vaessen verbaast zich er over dat de zaak alsnog is geëscaleerd. Hij was de voorbije zomer met een goed gevoel de onderhandelingen met de KNSB-bestuurders Wim en Ard Schenk ingegaan en had zich bewust afzijdig gehouden, toen rond Hersman, Straathof, Romme en De Jong een conflict over de naamvermelding van een vierde sponsor ontstond. De KNSB had nota bene op het ISU-congres zelf hartstochtelijk gepleit voor de mogelijkheid op die manier een privé-sponsor aan zijn gerief te laten komen. In haar ondoorgrondelijke wijsheid had de sores-/schaatsbond er niet op gerekend dat de reglementswijziging met onmiddellijke ingang van kracht werd. Daarmee kwam de KNSB op gespannen voet te leven met de bondssponsor, die het recht vervolgens afkocht. Ritsma werd evenwel niet uitgenodigd plaats te nemen achter de onderhandelingstafel.

“Er sloop bij mij een gevoel van ontmoedigen binnen naarmate de onderhandelingen vorderden,” blikt Vaessen terug. “We waren uit op een goede samenwerking. Maar al gauw zagen we geen grandeur in de gesprekken om tot een vergelijk te komen. Ik voelde het helemaal misgaan, toen de laatste keer de advocaat van de KNSB mee aan tafel schoof.”

Afzijdig

Aegon, dat zich vorig jaar nadrukkelijk met het conflict tussen de bond en Ritsma bemoeide, heeft zich tot dusver afzijdig gehouden. Had ze dat niet gedaan, dan was er in de optiek van Vaessen al een oplossing gevonden. Hij verwijt voorzitter Wim Schenk van het interim-bestuur (waarin, zoals bekend, vertegenwoordigers van twee voorheen strijdende partijen een eenheid proberen te bewaren) feodaal gedrag. “De KNSB loopt dertig jaar achter. Er is een bond omdat jongens willen schaatsen, niet omdat bondsbestuurders zo belangrijk zijn. Wanneer de voorzitter zich er in de krant over beklaagt dat een sponsor het beleid overneemt, dan kan ik daar maar één ding op zeggen: dat moet dan ook maar snel gebeuren.”