Europese Unie dreigt Mostar te verlaten

MOSTAR (AFP, Reuter, AP) - De Europese Unie (EU) dreigt zich terug te trekken uit de verdeelde Bosnische stad Mostar als de moslims en Kroaten daar vijandig tegenover elkaar blijven staan. De situatie in Mostar is cruciaal voor de samenwerking tussen de twee bevolkingsgroepen in geheel Bosnië.

De Europese bestuurder van de stad, Hans Koschnik, ziet geen heil in een gedeelde stad. Ook in andere delen van Bosnië is het onrustig. De Ifor, de internationale macht die toeziet op de naleving van het vredesakkoord van Dayton, waarschuwde “ongedisciplineerde en ongecontroleerde elementen” met hardere maatregelen. Zaterdag en gisteren waren op diverse plaatsen Ifor-patrouilles en een vliegtuig beschoten. Koschnik, oud-burgemeester van Bremen, meent dat een mislukking van de vereniging van Mostar het einde van de samenwerking van Kroaten en moslims in heel Bosnië inluidt. Hij wijst een permanente verdeling van de Zuidbosnische stad in een moslim- en Kroatisch deel, zoals de Kroatische burgemeester Brajkovic voorstelde, pertinent van de hand.

Formeel vormen de Kroaten en moslims in Bosnië een federatie, maar in Mostar beschieten dezelfde partijen elkaar. “Als duidelijk is dat er geen bereidheid is om samen te werken, moeten wij onze koffers pakken en vertrekken”, waarschuwt Koschnik. Hij vreest voor een nieuwe burgeroorlog in de stad, waar de twee partijen elkaar al in 1993 en 1994 op leven en dood bestreden.

De oud-burgemeester van Bremen kreeg vorig jaar van de Unie opdracht orde te scheppen in de bestuurlijke chaos in Mostar, waar de Kroaten en moslims in aparte wijken wonen. De Europese Unie wil op 20 januari de beperkingen op de bewegingsvrijheid in de stad volledig opheffen, zodat ook alle mannen weer in de twee stadsdelen mogen komen.

Met extra patrouilles langs de scheidingslijn voorkwamen Spaanse Ifor-soldaten zaterdag een escalatie van het geweld nadat eerder op de dag een Kroatische agent was doodgeschoten. Hierbij ging het mogelijk om een vergelding voor het neerschieten van twee moslim-politieagenten donderdag, waarbij beiden ernstig gewond raakten. Op nieuwjaarsdag schoten Kroatische agenten een jonge moslim dood waardoor de spanningen oplaaiden.

De Verenigde Naties sloten gisteren het vliegveld van Sarajevo, nadat een Frans militair vliegtuig was geraakt door twee kogels. Het passagierstoestel, een Falcon 50, kon evenwel veilig landen. Volgens een Ifor-woordvoerder ging het niet om een doelgerichte aanval. Hij wees op de viering van het orthodoxe kerstfeest in de Servische wijken van Sarajevo afgelopen weekeinde, waarbij is geschoten. Wegens het ongecontroleerde schieten in de lucht moest een Grieks transportvliegtuig de landing afbreken en uitwijken naar een luchthaven elders.

Britse patrouillevoertuigen van de Ifor kwamen zaterdag in noordwest-Bosnië onder Servisch vuur te liggen. De Britse soldaten schoten terug. Het was de eerste grotere gevechtsactie van de vredemissie in Bosnië.

De leider van de Bosnische Serviërs, Radovan Karadzic, liet voor het eerst in twee weken van zich horen. Hij riep alle Serviërs op de 'nationale eenheid' te herstellen en te blijven streven naar een groot-Servië.