Voor Hongarije is deelname aan Ifor opstapje voor Navo

ERCSI - “Mag ik u één suggestie uit de praktijk aan de hand doen?” vraagt minister van defensie Joris Voorhoeve. “Ik heb geleerd dat het allerbelangrijkste is bij dit soort vredesoperaties dat de mensen goed gemotiveerd zijn. Al het andere is daarbij vergeleken van ondergeschikt belang.”

De Nederlandse bewindsman kijkt de kring officieren rond in de instructiezaal op de aan de Donau gelegen Hongaarse geniekazerne. Militairen krijgen hier hun laatste training voor ze eind deze maand in Bosnië worden ingezet bij de door de Navo aangevoerde Ifor-vredesoperatie. De minister wordt niet tegengesproken.

De bijdrage van Hongarije aan Ifor bestaat uit het ter beschikking stellen van een bataljon genietroepen, speciaal uitgerust voor het slaan van bruggen, en het plegen van onderhoud aan het zwaar beproefde Bosnische wegennet. Hongarije zendt in totaal 407 licht bewapende officieren en manschappen uit: hun basis (waar zojuist de kwartiermakers aan de gang zijn gegaan) komt in het stadje Okucani, nog nèt in Kroatië, aan de autoweg Zagreb-Belgrado; een paar kilometer naar het zuiden loopt de grensrivier de Sava; aan de overkant begint Bosnië waar de Hongaarse geniesoldaten werk in overvloed zullen vinden.

Bataljonscommandant kolonel Ronkovics laat er geen twijfel over bestaan dat het bevorderen van de vrede in Bosnië niet het enige doel is; Hongarije's ambitie om zo snel mogelijk lid te worden van de Navo speelt een voorname rol. “ De Hongaarse krijgsmacht moet binnen Navo-verband leren functioneren, moet aan Navo-criteria gaan voldoen. In het kader van Partnership voor Peace-oefeningen hebben we daar al enige ervaring mee opgedaan; door aan Ifor mee te doen zullen we er nog het nodige bij leren.”

Generaal Béla Biro, plaatsvervangend bevelhebber van de Hongaarse strijdkrachten valt zijn ondergeschikte bij. “We willen niet alleen maar toekijken; we vinden dat de tijd gekomen is om actief mee te doen aan internationale operaties - bijvoorbeeld door het uitzenden van troepen. Zolang de regering en het parlement ons blijven steunen kunnen we in één klap de Hongaarse strijdmacht reorganiseren, optreden als troepenleverancier èn diepte-investeringen plegen.”

Voor Hongarije is het geen goedkope operatie. De Navo heeft (anders dan de VN) geen budget voor vredesactiviteiten; van de deelnemende landen wordt verwacht dat ze zelf voor veel kosten opdraaien. De maandwedde van Hongaarse soldaten die zich laten uitzenden bedraagt tussen de 950 en 1350 dollar. Dat is heel wat meer dan militairen in Hongarije krijgen, maar Boedapest neemt de aanslag op de schatkist voor lief om het Ifor-avontuur te doen slagen.

Geld speelt voor veel soldaten inderdaad een rol: de geniesoldaten die minister Voorhoeve laten zien hoe je een (stukje van een) brug over de Donau bouwt, zeggen in meerderheid dat ze vanwege de dollars voor uitzending hebben gekozen: “Ik heb een vrouw en drie kinderen te onderhouden; ik doe het natuurlijk allereerst om het geld” is een typische reactie.

Aan de oever van de Donau is duidelijk te merken dat het Hongaarse leger nog niet zo lang geleden deel uitmaakte van het Warschaupact. Een kraanwagen voor het slaan van tijdelijke bruggen draagt nog de Russische mededeling, in cyrillisch schrift: 'Buiten de draaicirkel blijven'. Nog opvallender aangebracht zijn de letters Ifor, die trots aangeven dat het Hongaarse leger nù zijn steentje bijdraagt aan de poging van de wereldgemeenschap om vrede in Bosnië te stichten.

Voorhoeve lijkt niet ontevreden met wat de Hongaren laten zien. “Ze hebben maar een maand de tijd gehad om deze uitzending voor te bereiden. Ze vinden het natuurlijk heel interessant om aan deze door de Navo geleide operatie mee te werken. Ze lijken me in ieder geval zéér gemotiveerd.”