Ministerie verbiedt omstreden aids-test; herhalen prik is zelden nodig

Van onze verslaggevers AMSTERDAM - De meeste ziekenhuizen die na het afnemen van de hiv-test van Abbott het bloed van onderzochte mensen hebben bewaard, zullen dat bloed opnieuw testen. Laboratoria die het bloed niet hebben ingevroren, bieden patiënten de mogelijkheid de hiv-test gratis te herhalen.

Vijftig ziekenhuizen en laboratoria in het hele land geven daarmee gehoor aan het advies van het ministerie van volksgezondheid. Dat heeft de omstreden IMX-test van Abbott inmiddels verboden. De betrokken medische instellingen, waarvan het ministerie gisteren de namen bekend maakte, is geadviseerd alle mensen op te sporen op wie sinds vorige zomer de Abbott-test is toegepast.

In sommige gevallen, aldus het ministerie, kan het nodig zijn de test te herhalen. Mensen die zich anoniem hebben laten testen op het hiv-virus, krijgen het advies zelf contact op te nemen met het ziekenhuis of laboratorium waar ze zijn getest.

De Abbott-methode blijkt in tenminste vier op de 2,5 miljoen gevallen een besmetting met het hiv-virus niet aan te tonen. In Nederland is het bloed van ongeveer 50 000 mensen op deze manier onderzocht. De inspectie voor de gezondheidszorg verwacht dat hooguit vijf mensen een verkeerde uitslag hebben gekregen.

Ook de laboratoria denken niet dat opnieuw testen zal leiden tot afwijkende resultaten. Veel ziekenhuizen, bijvoorbeeld het Academisch ziekenhuis Utrecht, volgen een procedure waarbij in geval van twijfel een tweede, andere test wordt uitgevoerd.

Niet alle ziekenhuizen zullen mensen persoonlijk benaderen. Zo ziet het Kennemer Gasthuis in Haarlem er van af, mensen die sinds 23 juni vorig jaar een hiv-test hebben laten doen, op te roepen voor een nieuwe test. Een woordvoerder vermoedt dat niet alle mensen die een hiv-test hebben ondergaan, het op prijs stellen dat hun huisgenoten daarvan op de hoogte zijn. Wie dat wil, kan gratis een nieuwe test laten doen.

Het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda stuurt bericht aan artsen die sinds juli 1995 patiënten aanmeldden voor een hiv-test. Meent een arts, in overleg met zijn patiënt, dat er om medische of psychologische redenen aanleiding is voor een hertest, dan wordt dat kosteloos gedaan. In Gouda zijn sinds juli 1995 ongeveer 700 mensen getest, van wie de meesten ten behoeve van levensverzekeringen.

Het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis gebruikte de test in 500 tot 1000 gevallen in de periode juli 1995 tot afgelopen vrijdag. De woordvoerder zegt er zeker van te zijn dat er niemand ten onrechte gerustgesteld rondloopt. Het ziekenhuis overweegt een aantal tests over te doen: “Voor alle, alle zekerheid. Door de paniek die nu ontstaan is, moet je gewoon iets meer doen dan normaal.”

- Vervolg op pagina 3 - Commentaar op pagina 9

Verzekeraars vragen geen nieuwe aidstest VERVOLG VAN PAGINA 1

Virologen van het Slotervaartziekenhuis buigen zich momenteel over de vraag hoeveel mensen de test moeten doen. Slechts degenen die alleen met de Abbott-methode zijn getest en bij wie geen antistoffen zijn aangetroffen, komen in aanmerking voor een nieuwe test.

In het Bosch' Medicentrum te Den Bosch zijn alle testen afgelopen weekend al gecheckt. Volgens een woordvoerster worden op jaarbasis ca 2 000 bloedmonsters aan de Abbott-methode onderworpen; bij 39 daarvan bleek een nieuw onderzoek noodzakelijk. “Gelukkig bleken deze allemaal in orde, dat konden we op grond van bestaand materiaal zelf al nagaan.” Het ziekenhuis, dat zegt 'voortdurend gebeld' te worden, is blij alle ongeruste patiënten nu gerust te kunnen stellen.

Directeur Van Wel van het streekziekenhuis Coevorden-Hardenberg wil alle patiënten een brief te sturen. “Elke patiënt heeft recht op honderd procent betrouwbare informatie, een hertest is daarom mogelijk.” Van Wel wil niet zeggen om hoeveel mensen het gaat: “Dat vinden wij privacy-gevoelige informatie. In een zo kleine gemeenschap als de onze komt het dan te dichtbij.”

De grootste groep aanvragers van een hiv-test wordt in de meeste plaatsen gevormd door mensen die onveilig seksueel contact hebben gehad. Verder worden dikwijls mensen getest die verschijnselen vertonen die op aids kunnen wijzen, mensen met homoseksuele contacten of die drugs spuiten. De test wordt ook uitgevoerd bij kunstmatige donorinseminatie en bij orgaandonoren, maar dat gebeurt slechts sporadisch.

Verzekeraars

Het Verbond van Verzekeraars stelt dat verzekerden geen financieel nadeel ondervinden van de onbetrouwbare Abbott-tests. Het verbond adviseert zijn leden sinds 1992 uitsluitend van twee tests gebruik te maken, waaronder niet de nu verboden Abbott.

Consumenten die een levensverzekering of een hypotheek van meer dan drie ton willen afsluiten, kan een aidstest worden gevraagd. Dat is ook het geval bij een verzoek om een arbeidsongeschiktheidsverzekering van 60 000 gulden voor het eerste jaar, en 40 000 voor het jaar daarna. Jaarlijks komen een kleine 60 000 mensen in aanmerking voor een medische keuring in verband met de aanvraag van een hypotheek of verzekering.

Het advies van het Verbond van verzekeraars wordt volgens een woordvoerster 'over het algemeen' strikt nagevolgd. De verzekeraars verplichten nu in ieder geval geen enkele cliënt tot een nieuwe test. Klanten die zelf een nieuwe aids-test aanvragen en nu toch hiv-besmet blijken te zijn, kunnen hun hypotheek of levensverzekering gewoon aanhouden.

Consumenten die destijds op basis van een onbetrouwbare aids-test een dergelijke financiële dienst is geweigerd, kunnen opnieuw bij een verzekeraar of hypotheek-aanbieder aankloppen. Het verbond acht de kans zeer klein dat mensen via de verzekeraars verkeerd zijn getest.

Vijftig ziekenhuizen en laboratoria hebben de nu verboden Abbott-test toegepast:

Twenteborg ziekenhuis Almelo; De Lichtenberg Amersfoort; Onze Lieve Vrouwe Gasthuis Amsterdam; Slotervaart Ziekenhuis Amsterdam; Ziekenhuis Rijnstate Arnhem; Rode Kruis Ziekenhuis Beverwijk; RIVM Bilthoven; Sint Ignatius Ziekenhuis Breda; Bosch Medicentrum Den Bosch; Juliana Kinderziekenhuis Den Haag; Rode Kruis Ziekenhuis Den Haag; Stichting Bronovo Den Haag; Ziekenhuis Leyenburg Den Haag; Van Weel Bethesda Ziekenhuis Dirksland; Groene Hart Ziekenhuis Gouda; Streekziekenhuis Coevorden Hardenberg; Kennemer Gasthuis Haarlem; Elkerliek Ziekenhuis Helmond; Academisch Ziekenhuis Leiden; Rijnland Ziekenhuis Leiderdorp; IJsselmeer Ziekenhuis Lelystad; Academisch Ziekenhuis Maastricht; Academisch Ziekenhuis St. Radboud Nijmegen; Canisius Wilhelmina Nijmegen; Pasteur Ziekenhuis Oosterhout; Laurentius Ziekenhuis Roermond; Daniël den Hoed Kliniek Rotterdam; GGD Rotterdam; Havenziekenhuis Rotterdam; Maasland Ziekenhuis Sittard; Medisch Centrum Molendael Soest; Van Putten Ziekenhuis Spijkenisse; Academisch Ziekenhuis Utrecht; Centraal Militair Hospitaal Utrecht; St. Joseph Ziekenhuis Veghel; Ziekenhuis Velp Velp; St. Maarten Gasthuis Venlo; Sophia Ziekenhuis Zwolle.

Laboratoria: St. ATAL Amsterdam; Artsenlaboratorium Amstelland Amstelveen; ABL Bv Assen; BCO Medical Services Breda; St. Streeklaboratorium Zeeland Goes; Artsenlaboratorium Koog aan de Zaan; Bactolab en CBSL in Hilversum; Artsenlaboratorium Rotterdam; Stichting PAMM Veldhoven; Pharma Bio Research Bv. Zuidlaren. Bloedbanken hebben van de test geen gebruik gemaakt. Mensen hoeven zich na een bloedtransfusie geen zorgen te maken.