Belangrijke doorbraak in vredesoverleg Bosnië

GENEVE (AP, Reuter) - Een belangrijke doorbraak. Het begin van een vredesovereenkomst voor de Balkan. De ministers van buitenlandse zaken van Bosnië, Servië en Kroatië zijn gisteren alom geprezen wegens het - onder Amerikaanse leiding - bereiken van een akkoord -dat voorziet in een eigen staat voor de Bosnische Serviërs binnen de staat Bosnië-Hercegovina.

Naast de Servische staat komt er een moslim-Kroatische republiek in Bosnië-Hercegovina, dat gisteren voor het eerst is erkend door president Slobodan Milosevic van Klein-Joegoslavië.

De Amerikaanse onderminister van buitenlandse zaken, Richard Holbrooke, kon het akkoord gisteren bekend maken in Genève, waar hij de strijdende partijen om de tafel had gekregen. De ministers van buitenlandse zaken van Bosnië, Servië en Kroatië zetten hun handtekening onder een verklaring waarin de voorwaarden voor de verdere onderhandelingen staan.

Holbrooke, die de afgelopen weken als bemiddelaar op en neer is gependeld om het Amerikaanse vredesplan toe te lichten, zei dat Bosnië in de toekomst zal bestaan uit 'twee democratische' delen. De moslim-Kroatische federatie krijgt 51 procent van het grondgebied, de Republiek Srpska van de Serviërs 49 procent. “Elk (gebiedsdeel) krijgt een eigen regering en een eigen grondwet”, aldus Holbrooke, die benadrukte dat de uitkomst van het overleg in Genève slechts de basis is voor komende, waarschijnlijke moeizame onderhandelingen. Holbrooke sprak echter tevens van een “belangrijke mijlpaal”.

De Bosnische Serviërs lieten zich in Genève vertegenwoordigen door de Joegoslavische minister van buitenlandse zaken Milan Milutinovic. Bosnië en Kroatië hadden hun ministers Muhamed Sacirbey en Mate Granic gestuurd.

De Navo ging gisteren, ondanks het akkoord in Genève, door met luchtaanvallen tegen de Bosnische Serviërs. Navo-woordvoerder Jim Mitchell in Napels zei gisteravond: “Er is geen verandering opgetreden in ons doel; het weghalen van de bedreiging van Sarajevo en andere gebieden”.

Rusland heeft gisteren in de VN-Veiligheidsraad gevraagd om een debat over de voortgaande Navo-bombardementen. “Wij willen onze inzichten in wat gebeurt naar voren brengen, en ik neem aan dat anderen dat ook willen”, zo zei de Russische VN-ambassadeur, Sergei Lavrov.

Een woordvoerder van de Russische president Jeltsin zei eerder op de dag nog dat de Serviërs in Bosnië een confederatie zouden moeten vormen met de Klein-Joegoslavië. Maar aan het einde van de middag bleek dat Klein-Joegoslavië er zelf in Genève akkoord mee was gegaan dat de 1,3 miljoen Bosnische Serviërs definitief worden ingedeeld bij Bosnië. Maar ze krijgen wel hun eigen 'deelrepubliek', Srpska, die een gelijkwaardige partner zal zijn van federatie van moslims en Kroaten van Bosnië.

Voor het eerst noemen partijen en bemmiddelaars 'Srpska' met naam en toenaam. De Bosnische Serviërs gaan ook akkoord met het basisprincipe van een verhouding van 51:49, tussen het grondgebied van de moslim-Kroatische federatie en de Servische deelrepubliek. Onduidelijk is nog wie welke gebieden krijgt. Partijen kunnen met beider toestemming de verdeelsleutel nog aanpassen. Het Kroatische persbureau Hina meldde dat in beide deelstaten verkiezingen zullen plaatsvinden.

De verklaring betrof enkel Bosnië en liet het conflict tussen Serviërs en Kroatië buiten beschouwing. De Kroatische onderhandelaar in Genève, minister van buitenlandse zaken Mate Granic, herinnerde de wereld aan dat conflict door te bezweren dat zijn land de kwestie Oost-Slavonië 'zeer snel' gaat oplossen.

Het vredesoverleg gaat komende week door. De Russische bemiddelaar Igor Ivanov reist vandaag van Genève naar Begrado, en Richard Holbrooke bezoekt komende week met de EU-bemiddelaar Carl Bildt de Balkan. De Contactgroep komt volgende week opnieuw bijeen in Genève.

- Meer nieuws op pagina 4 - Ons commentaar op pagina 9