Medewerkers hangar El Al-Boeing hebben problemen met gezondheid

Van onze verslaggevers SCHIPHOL - Een onafhankelijk medisch instituut in Amsterdam voert momenteel een onderzoek uit naar de oorzaak van hardnekkige gezondheidsproblemen van ruim honderd KLM-medewerkers. Die kampen met gelijksoortige klachten als chronische vermoeidheid, gewrichtspijn en ademhalingsproblemen.

Ze hebben allemaal gewerkt in hangar 8 op Schiphol, waar zes jaar geleden de resten van de ramp-Boeing van El Al naar toe werden gebracht voor onderzoek. Over uiterlijk drie weken is het onderzoek gereed. Een KLM-woordvoerder ontkent elk verband tussen hangar 8 en de gezondheidsklachten.

De medewerkers trokken bij de luchtvaartmaatschappij aan de bel toen in september vorig jaar een licht verhoogde straling werd geconstateerd in hangar 8. Een contrameting van de Arbodienst bevestigde de verhoogde radio-activiteit. Oorzaak bleek de aanwezigheid van verarmd uranium, dat afkomstig is van een van de contragewichten van de ramp-Boeing. Maar volgens de KLM-woordvoerder wordt het stralingsverhaal sterk overdreven. “Het ging om twee hele kleine plekjes, elk van twintig bij twintig centimeter.” De luchtvaartmaatschappij sluit elk verband tussen het achtergebleven verarmd uranium en de gezondheidsklachten uit. “Medisch gezien zijn de verschijnselen die men heeft niet in verband te brengen met de straling. Daarvoor was de straling veel te laag.”

Volgens sommige KLM-ers deed hun werkgever de klachten in eerste instantie af met een enquêteformulier. Daarom zijn enkele tientallen medewerkers op eigen initiatief naar de Amsterdamse internist dr. R. Kurk gestapt. Hij is in dienst van hetzelfde instituut dat nu zoekt naar de oorzaak van de klachten. Kurk concludeerde deze week dat de ziekteverschijnselen van de medewerkers inderdaad opvallende overeenkomsten met elkaar vertonen.

De KLM-woordvoerder ontkent dat de KLM nalatig is opgetreden. Na de uraniumvondst liet de KLM haar eigen medische dienst in de weekeinden overuren draaien zodat iedereen met klachten er terecht kon. Ze riep de Röntgen Technische Dienst in om de plekken in de hangar te saneren.

Inmiddels verhuurt de KLM een derde van hangar 8 aan derden. De KLM-woordvoerder sluit niet uit dat ook onder het personeel daarvan sprake is van dezelfde gezondheidsklachten.

Volgens FNV-bestuurster J. Smeets hebben de FNV en de ondernemingsraad daarom aangedrongen op een onafhankelijk onderzoek. Ze vindt dat de KLM als verhuurder verantwoordelijk is voor mensen die in de hangar werken, ook voor personeel van schoonmaak- en onderhoudsbedrijven die niet in dienst zijn van de luchtvaartmaatschappij. “De vraag is of de klachten afkomstig zijn van straling of dat andere zaken in de hangar een rol spelen.” Als uit het onderzoek naar de klachten van mensen uit hangar acht blijkt dat die het gevolg zijn van straling, dan komen er waarschijnlijk schadeclaims richting KLM en overheid, verwacht Smeets.

Naast de honderd KLM-medewerkers vertonen tientallen omwonenden van de rampplek in de Bijlmer, alsook hulpverleners die daar de eerste dagen na de ramp zijn ingezet, vergelijkbare ziekteverschijnselen.

Verzoeken om een grondig medisch onderzoek zijn door de overheid lange tijd afgehouden omdat een summiere informatieronde onder huisartsen geen aanleiding voor zo'n onderzoek zou hebben gegeven. September vorig jaar tenslotte beloofde minister Borst van volksgezondheid tegenover de Tweede Kamer echter alsnog alle klachten te zullen inventariseren.

Een maand geleden heeft Borst die plannen weer op de lange baan geschoven omdat haar collega van Verkeer Jorritsma had beloofd naar nog altijd ontbrekende vrachtpapieren te gaan zoeken. Die zouden opheldering kunnen geven over eventueel gevaarlijke stoffen in de rampjumbo. De Stichting Visie, die de omwonenden en hulpverleners steunt in hun poging de oorzaak van hun gezondheidsklachten te achterhalen, heeft daarop een week geleden de Tweede Kamer gevraagd alsnog 'onverwijld' een onderzoek onder de betrokkenen te laten houden.