Bolkestein moet weten waartoe inspelen op instincten leidt

De auteur is voor het CDA lid van het Europees Parlement

Als rapporteur voor ex-Joegoslavië en voor de etnische zuiveringen heb ik de grootschalige gevolgen kunnen waarnemen van het gebruik van etnische verschillen voor politieke doeleinden. Zulke dingen zullen we in Nederland hopelijk nooit meemaken. Maar daar mag het zelfs niet in de verste verte op lijken! Als parlementair participant in het Consultatief Comité (van de Europese Unie) tegen racisme en xenofobie kun je zien hoe moeilijk het is om xenofobie-versterkende uitspraken te voorkomen. Dat geldt zelfs voor goedwillende deskundigen.

Onzorgvuldig

Als er onzorgvuldig over vreemdelingen gesproken wordt, dan is dat dus nooit een uiting van moed. De 'moed' van Janmaat is bij voorbeeld eerder als euvele moed te typeren. In het bezadigde protestants-kerkelijke Centraal Weekblad (dat nooit een beledigend artikel zal publiceren) heb ik de sfeer van nationalisme en de onzorgvuldige behandeling van het illegalen-vraagstuk, waarvan de heer Bolkestein in woord en geschrift blijk geeft, aan de kaak gesteld. Luid en duidelijk heeft de heer Bolkestein daarvoor al reeksen suggesties gedaan.

Helaas bleken zijn voorstellen òf van weinig effect, òf al bestaand beleid te zijn. Zondagavond deelde hij nog mede dat hij één van zijn, door hemzelf als onsympathiek betitelde, voorstellen (het van school jagen van kinderen van illegalen) als van te gering belang had laten lopen. Voorts deed hij een 'nieuw' voorstel om erkende vluchtelingen bij herstel van rust en orde naar hun land terug te sturen.

Vrijwillige remigratie is overigens heel gangbaar. Het wordt echter niet urgent geacht om na vele jaren geheel geïntegreerde vreemdelingen weg te zenden. Hun werkgevers en de rest van hun omgeving zullen dat niet op prijs stellen. Het vreemdeling-zijn zelf is namelijk geen probleem; of toch wel?

Van alle voorstellen van Bolkestein bleek er geen enkele een bijdrage tot het beleid te kunnen leveren. Dan blijft netto dus het stemmingmakerige effect over. De reden waarom hij en vele anderen niet van de diverse beleidsverbeteringen op de hoogte zijn, ligt nu juist aan de voorkeur van de regering om daarmee niet 'de blits te maken'. De heer Bolkestein kan heel goed weten wat het blijven inspelen op instincten voor gevolgen voor een samenleving kan hebben. Jammer dat het nodig is om hem die spiegel voor te houden.

In hetzelfde kader passen zijn opmerkingen over ontwikkelingssamenwerking, bijdragen aan de EU en de opstelling van Nederland in de Europese Unie: één indringend pleidooi voor 'eerherstel' voor de funeste Realpolitik. Geen wonder dat het mijn liberale collega Floris Wijsenbeek blijkens zijn reactie in NRC Handelsblad te gortig werd, geen wonder dat de VVD-deskundigen inzake buitenlandse politiek het blijkens een artikel in de Volkskrant niet meer volgen kunnen. Je kunt slechts raden naar de kromming der tenen van de VVD'ers die Bolkestein op hun congres moesten aanhoren.

De Europese liberalen zijn allergisch voor onzorgvuldigheden als het vreemdelingen betreft. Hebben zij niet een hele, voorheen liberale partij uit Oostenrijk uit hun gelederen moeten stoten, omdat hun populistische leider Jörg Haider de eigen principes overboord gekieperd had? Bolkestein is geen Janmaat en geen Haider. Het heeft dus zin om hem voor bepaalde gevaren te waarschuwen. Ga niet verder met dat onbezonnen praten over vreemdelingen en over onze nationale verantwoordelijkheden.

Bolkestein wil die waarschuwingen blijkbaar niet horen. Ondanks het feit dat hij er prat op gaat moeilijke zaken ter discussie te stellen weigert hij de door de EO geboden kans om met mij daarover in debat te gaan. In plaats daarvan stort hij puur persoonlijke diskwalificaties over opposanten uit. In een tijd van verkiezingen showt hij liever avond aan avond met zijn gekwetstheid. Laten we maar hopen dat het een act is.